Gids
Respijtzorg en vervangende mantelzorg: zo regel je het
Respijtzorg (ook: vervangende mantelzorg) betekent dat iemand anders de zorg voor je naaste tijdelijk overneemt, zodat jij tijd hebt voor je werk, je gezin of gewoon rust. Dat kan thuis, met een vrijwilliger of beroepskracht, of buiten de deur, bijvoorbeeld in een logeerhuis of bij dagopvang. Vaak betaalt de gemeente, het zorgkantoor of je aanvullende verzekering mee.
Laatst bijgewerkt:
Op deze pagina
Waarom respijtzorg?
Mantelzorg duurt vaak lang. Met af en toe een pauze houd je het beter vol, en blijft er ruimte voor de rest van je leven. Respijtzorg kan kort of lang duren, eenmalig zijn of terugkomen: een dagdeel per week, een weekend per maand of tijdens je vakantie.
Welke vormen zijn er?
- Respijtzorg thuisEen beroepskracht, een vrijwilliger of iemand uit je eigen omgeving komt bij je vader of moeder thuis. Je ouder blijft in de vertrouwde omgeving.
- LogeeropvangJe naaste logeert een paar dagen of een week in een logeerhuis of zorginstelling. MantelzorgNL heeft een overzicht van logeer- en respijthuizen.
- DagopvangJe naaste gaat overdag naar een vaste plek, met activiteiten en andere mensen.
- Activiteiten in de buurtEen koffieochtend of spelmiddag in het buurthuis. Je naaste gaat alleen of samen met jou.
Wie betaalt respijtzorg?
- De gemeente, via de Wmo. Elke gemeente heeft eigen regels, en er kan een eigen bijdrage gelden.
- Het zorgkantoor, als je naaste een indicatie heeft voor de Wet langdurige zorg (Wlz).
- De zorgverzekeraar: sommige aanvullende verzekeringen vergoeden respijtzorg.
- Een pgb van je naaste.
- Zelf betalen. Bij logeren of een vakantie met zorg betaal je de verblijfskosten meestal zelf.
Er is geen landelijk vast bedrag. Vraag dus bij de organisatie wat het kost en welke eigen bijdrage geldt.
Zo vraag je het aan
- Bedenk wat je nodig hebtHoe vaak wil je vrij, hoe lang, en wat moet er in die tijd gebeuren? Hoe concreter je vraag, hoe duidelijker het antwoord.
- Neem contact opMet het Wmo-loket of sociaal wijkteam van de gemeente van je naaste, of met het zorgkantoor als je naaste Wlz-zorg heeft. Vraag ook je zorgverzekeraar wat je pakket vergoedt.
- Vraag om hulp bij het zoekenHet steunpunt mantelzorg weet welke respijtzorg er in de buurt is. Een gratis cliëntondersteuner of een mantelzorgmakelaar kan het voor je uitzoeken.
- Draag de zorg goed overSchrijf op wat de vervanger moet weten: medicijnen, dagritme, wie te bellen. MantelzorgNL heeft een checklist voor tijdelijke overdracht van de zorg.
Op vakantie als mantelzorger
- Begin een paar maanden van tevoren met zoeken naar vervangende zorg.
- Vraag familie, vrienden of buren om taken over te nemen, en de thuiszorg eventueel om een extra bezoek.
- Vraag bij de apotheek een medicijnenpaspoort aan voor je naaste.
- Spreek af wie je mag bellen als er iets is, en wie in de buurt kan gaan kijken.
Een vast belmoment kan ook helpen: dan weet je ook tijdens je vakantie dat iemand elke dag contact heeft. Lees meer over mantelzorg op afstand.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen respijtzorg en vervangende mantelzorg?
Er is geen verschil: het zijn twee woorden voor hetzelfde. Iemand anders neemt de zorg tijdelijk van je over.
Kan respijtzorg ook thuis?
Ja. Een beroepskracht, vrijwilliger of iemand uit je omgeving komt dan bij je naaste thuis. Vraag bij de gemeente of het steunpunt mantelzorg wat er in de buurt is.
Wat kost respijtzorg?
Dat hangt af van wie het betaalt. Via de gemeente kan een eigen bijdrage gelden, die per gemeente verschilt. Bij Wlz-zorg gaat het via het zorgkantoor. Sommige aanvullende verzekeringen vergoeden een deel. Verblijfskosten betaal je meestal zelf.
Waar kan ik terecht met vragen?
Bij het steunpunt mantelzorg in de gemeente van je naaste, of bij de Mantelzorglijn van MantelzorgNL: 030 760 60 55.
Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.
Bronnen
- MantelzorgNL — Wat is respijtzorg? — geraadpleegd op 24 oktober 2026
- MantelzorgNL — Mantelzorg en vakantie — geraadpleegd op 24 oktober 2026
- Rijksoverheid — Hoe kan ik als mantelzorger hulp bij de zorg krijgen? — geraadpleegd op 24 oktober 2026
- Rijksoverheid — Mantelzorg — geraadpleegd op 24 oktober 2026
- MantelzorgNL — Mantelzorgvergoedingen door zorgverzekeraars — geraadpleegd op 24 oktober 2026
- MantelzorgNL — Mantelzorgmakelaar — geraadpleegd op 24 oktober 2026
- MantelzorgNL — Wet langdurige zorg en mantelzorg — geraadpleegd op 24 oktober 2026
- MantelzorgNL — Contact en Mantelzorglijn — geraadpleegd op 24 oktober 2026
Laatst bijgewerkt:
Lees ook
- Ik ben mantelzorger: waar heb ik recht op?Je zorgt voor je vader, moeder of een andere naaste. Op welke hulp, waardering, verlof en vergoeding heb je recht? Een overzicht met bronnen.Lees de gids
- Mantelzorgvergoeding: bestaat dat?Een vast loon voor mantelzorg bestaat niet. Wel zijn er vijf manieren waarop je iets terugkrijgt: waardering, pgb, zorgverlof, verzekering en WW-regels.Lees de gids
- Mantelzorger worden voor je ouders: zo begin jeJe vader of moeder heeft meer hulp nodig. Zo begin je als mantelzorger: samen praten, taken verdelen, hulp van de gemeente vragen en op jezelf letten.Lees de gids
- Op vakantie als mantelzorger: wie let er op je ouder?Je zorgt voor je vader of moeder en wilt op vakantie. Zo regel je vervangende mantelzorg, een goede overdracht en elke dag contact terwijl je weg bent.Lees de gids