Wmo: wat is het, wat valt eronder en hoe vraag je het aan?

Wat is de Wmo? De betekenis in het kort

Wmo staat voor Wet maatschappelijke ondersteuning. Officieel heet de wet Wmo 2015, omdat hij in 2015 begon. De wet zegt dat de gemeente moet zorgen voor ondersteuning van mensen die niet op eigen kracht zelfredzaam zijn. Zelfredzaam betekent: je eigen leven kunnen regelen, zoals het huishouden, boodschappen en je administratie.

De wet zegt niet precies welke hulp iemand krijgt. Dat bepaalt de gemeente samen met je vader of moeder, na een gesprek. Daardoor verschilt het per gemeente wat er mogelijk is en hoe je het aanvraagt. De regels van een gemeente staan in haar Wmo-verordening.

Wat valt onder de Wmo?

De gemeente kent twee soorten hulp. Voor maatwerk is eerst een gesprek nodig. Een algemene voorziening is vrij toegankelijk.

• Huishoudelijke hulp: schoonmaken, opruimen, soms de was. Lees huishoudelijke hulp aanvragen via de Wmo.
• Begeleiding: hulp bij het dagelijks leven, zodat je ouder het eigen leven kan blijven regelen. Individueel of in een groep.
• Dagbesteding: een plek om overdag naartoe te gaan, met activiteiten en contact.
• Woningaanpassing: zoals een traplift, een verhoogd toilet of een aangepaste douche. Lees Wmo traplift en woningaanpassing.
• Hulpmiddelen en vervoer: een rolstoel voor lange tijd en vervoer in de regio voor wie niet met het openbaar vervoer kan.
• Respijtzorg en mantelzorgondersteuning: iemand neemt de zorg even over, zodat de mantelzorger rust heeft. Lees respijtzorg en vervangende mantelzorg.
• Algemene voorzieningen: een boodschappendienst, maaltijdservice of ontmoetingsplek voor mensen die zich eenzaam voelen. De gemeente mag hier een bijdrage voor vragen.

Een personenalarm verstrekken sommige gemeenten via de Wmo, andere niet. Per gemeente staat het in personenalarm vergoed krijgen.

Voor wie is de Wmo?

Voor iedereen die in de gemeente woont en hulp nodig heeft om thuis te kunnen blijven wonen of mee te doen. Bijvoorbeeld door ouderdom, ziekte of een beperking. De gemeente kijkt eerst wat je ouder zelf kan, en wat een partner, familie of buren kunnen doen. Pas als dat niet genoeg is, moet de gemeente helpen.

• Geen inkomensgrens. De gemeente mag de hulp niet weigeren omdat je ouder een hoog inkomen heeft. Wel betaalt je ouder meestal een eigen bijdrage.
• Wonen in de gemeente. De aanvraag gaat naar de gemeente waar je ouder staat ingeschreven, niet naar die van jou.

Wmo-begeleiding en persoonlijke verzorging

Begeleiding valt onder de Wmo. Het gaat om hulp bij het dagelijks leven, zodat je ouder zelf de dingen kan blijven regelen die nog lukken. Dat kan individueel, thuis, of in een groep, zoals dagbesteding. Hoeveel en welke begeleiding, bepaalt de gemeente na het gesprek.

Persoonlijke verzorging, zoals hulp bij wassen en aankleden, valt meestal onder de zorgverzekering: dat is wijkverpleging. Dat geldt als de verzorging te maken heeft met een ziekte of een grote kans daarop. Is er geen medische reden, maar lukt wassen of aankleden toch niet meer? Dan kan de gemeente via de Wmo helpen. De wijkverpleegkundige of het Wmo-loket weet wie het regelt. Lees wijkverpleging: wanneer en hoe.

Valt wijkverpleging onder de Wmo?

Nee. Wijkverpleging valt onder de Zorgverzekeringswet, niet onder de Wmo. Je vraagt het dus niet aan bij de gemeente. Je ouder of jij belt zelf een thuiszorgorganisatie; een verwijzing van de huisarts is niet nodig. De wijkverpleegkundige bepaalt samen met je ouder welke zorg nodig is.

• Wijkverpleging (zorgverzekering): verpleging en verzorging thuis, zoals wondzorg, medicijnen, hulp bij douchen. Geen eigen bijdrage en geen eigen risico.
• Wmo (gemeente): hulp in het huishouden, begeleiding, dagbesteding, aanpassingen in huis.

Veel mensen noemen beide 'thuiszorg'. Hoe je die samen regelt, staat in thuiszorg aanvragen: stappenplan. Alles over de wijkverpleging zelf: Wijkverpleging: wanneer, hoe en wat kost het?.

Wmo of Wlz: wat is het verschil?

De Wlz (Wet langdurige zorg) is voor wie blijvend de hele dag zorg of toezicht in de buurt nodig heeft, bijvoorbeeld bij vergevorderde dementie. De Wmo is voor wie thuis woont en met wat hulp verder kan.

• Wmo: aanvragen bij de gemeente. Hulp om thuis te blijven wonen. Eigen bijdrage in 2026 maximaal € 21,80 per maand.
• Wlz: aanvragen bij het CIZ. Zorg de hele dag, in een verpleeghuis of soms thuis. De eigen bijdrage hangt af van inkomen en vermogen. Lees wat de Wlz is en Wlz-indicatie aanvragen bij het CIZ.
• Allebei? Heeft je ouder via de Wlz recht op verblijf in een instelling, dan mag de gemeente Wmo-hulp weigeren (Wmo 2015, artikel 2.3.5). Vraag het Wmo-loket of het zorgkantoor wat voor je ouder geldt. Krijgt de partner van je ouder Wlz-zorg, dan betaalt je ouder geen eigen bijdrage voor eigen Wmo-hulp; de partner betaalt wel de Wlz-bijdrage.

Is niet duidelijk welke wet geldt? Op regelhulp.nl (externe website) van de overheid lees je wat je dan kunt doen. De zorg de hele dag thuis staat in 24-uurszorg en nachtzorg thuis.

Wmo aanvragen: zo werkt het

1. 11. Melding bij het Wmo-loket of wijkteamBel, mail of ga langs bij de gemeente waar je ouder woont. Zeg dat je vader of moeder hulp nodig heeft om thuis te blijven wonen. Je mag dit namens je ouder doen, als je ouder dat wil. Wie je dan spreekt, lees je in Sociaal wijkteam en Wmo-consulent.
2. 22. Het gesprek (keukentafelgesprek)Binnen zes weken na de melding onderzoekt de gemeente wat er nodig is. Vraag om gratis cliëntondersteuning. Zo bereid je het voor: Keukentafelgesprek Wmo: zo bereid je het goed voor.
3. 33. Aanvraag en besluitNa het gesprek doet je ouder de aanvraag. De gemeente beslist binnen twee weken. Dat besluit noemen mensen vaak de Wmo-indicatie. Alle termijnen, spoed en bezwaar: Wmo-indicatie aanvragen: stappen en termijnen.

Wmo-vergoeding en eigen bijdrage: wat kost het?

Krijgt je ouder hulp uit de Wmo, dan betaalt de gemeente die. Je ouder betaalt meestal een vaste eigen bijdrage aan het CAK: in 2026 maximaal € 21,80 per maand. Dat heet het abonnementstarief. Het is hetzelfde bedrag, hoeveel hulp je ouder ook krijgt en wat het inkomen ook is. Een gemeente mag minder vragen.

• Zorg in natura: de gemeente regelt de hulp met een aanbieder waar ze afspraken mee heeft.
• Persoonsgebonden budget (pgb): je ouder krijgt geld van de gemeente en koopt de hulp zelf in, bij wie hij of zij wil. Dat geeft vrijheid, maar ook administratie. Een pgb kan ook gebruikt worden om een mantelzorger te betalen: lees pgb voor mantelzorg.
• Woningaanpassing of hulpmiddel: ook hier geldt de bijdrage per maand, maar in totaal nooit meer dan wat de aanpassing kost.

Er zijn uitzonderingen. Voor een rolstoel betaalt je ouder geen eigen bijdrage (Uitvoeringsbesluit Wmo 2015, art. 3.8). Ook niet als je ouder of de partner al een eigen bijdrage betaalt voor de Wlz, of als je ouder getrouwd is en één van beiden nog niet de AOW-leeftijd heeft.

Er is een plan om de bijdrage meer van het inkomen te laten afhangen. Volgens de minister is de invoering voorzien per 2028; de wet is nog niet aangenomen. Meer in Eigen bijdrage Wmo uitgelegd en de rekenhulp eigen bijdrage Wmo.

De Wmo is ook voor jou als mantelzorger

De Wmo is ook voor jou als mantelzorger. De gemeente is verantwoordelijk voor steun aan mantelzorgers. Meestal vraagt je ouder de hulp aan, maar je kunt ook zelf hulp vragen bij de gemeente. In het gesprek over je ouder moet de gemeente ook kijken of jij steun nodig hebt.

• Wat je als mantelzorger kunt aanvragen en waar: Ik ben mantelzorger: waar heb ik recht op?.
• Vraagt een organisatie om bewijs? Lees mantelzorgverklaring aanvragen.
• De jaarlijkse waardering van de gemeente: mantelzorgcompliment per gemeente.

Wmo in jouw gemeente: loket en contact

Elke gemeente regelt de Wmo op haar eigen manier, via een Wmo-loket, een sociaal wijkteam of een buurtteam. In de vangnet-atlas per gemeente staat bij elke gemeente het loket met de link, en ook het steunpunt mantelzorg en het mantelzorgcompliment. Veel gezocht:

• Wmo Amsterdam · Wmo Rotterdam · Wmo Den Haag · Wmo Utrecht · Wmo Eindhoven · Wmo Groningen · Wmo Tilburg · Wmo Almere · Wmo Breda · Wmo Nijmegen
• Wmo Apeldoorn · Wmo Haarlem · Wmo Arnhem · Wmo Maastricht · Wmo Zwolle · Wmo Enschede · Wmo Helmond · Wmo Zeist · Wmo Wijchen · Wmo Brunssum

Staat de gemeente van je ouder er niet tussen? Zoek op het vangnet per gemeente of kijk op de website van de gemeente onder 'zorg en ondersteuning'.

Veelgestelde vragen