Valpreventie voor ouderen: cursus In Balans en aanmelden

Waarom een valpreventiecursus?

Vallen komt veel voor op oudere leeftijd. De meeste 65-plussers vallen in en om het huis. Dit zijn de cijfers van VeiligheidNL over 2024:

Sterkere spieren en een beter evenwicht maken de kans op een val kleiner. Thuisarts raadt aan om elke dag te bewegen en oefeningen te doen voor evenwicht en spierkracht. Een cursus helpt om dat goed en veilig te leren, samen met anderen (Thuisarts (externe website)).

Zo werkt In Balans

In Balans is een programma van VeiligheidNL. Het is erkend door het Centrum Gezond Leven van het RIVM. De oefeningen zijn gebaseerd op tai chi (VeiligheidNL (externe website)).

Er zijn ook andere programma's, zoals Otago. Dat kan alleen of in een groep, bij een fysio- of oefentherapeut. Welk programma past, hangt af van het valrisico en de gezondheid van je ouder. De huisarts of fysiotherapeut kan daarbij helpen.

Je vader of moeder aanmelden: stap voor stap

1. 1Doe samen de valrisicotestOp testjevalrisico.nl (externe website) staat een gratis test van VeiligheidNL. Hij duurt ongeveer 3 minuten en is anoniem. Je krijgt het valrisico te zien en advies. Doe de test samen met je vader of moeder.
2. 2Kijk naar het aanbod in de buurtNa de test zie je een link naar het aanbod in de buurt. Gemeenten kunnen daar hun eigen cursussen aan koppelen, passend bij een laag, matig of hoog valrisico (VNG (externe website)). Staat er niets? Bel de gemeente, het Wmo-loket of de welzijnsorganisatie en vraag naar een valpreventiecursus.
3. 3Hoog valrisico? Ga naar de huisartsIs het valrisico hoog, en heeft je ouder ook lichamelijke of psychische klachten? Dan kan de huisarts doorverwijzen naar een fysio- of oefentherapeut voor een trainingsprogramma uit de basisverzekering (Rijksoverheid (externe website)). Bespreek bij de huisarts ook medicijnen, duizeligheid en de ogen.
4. 4Vraag naar de kosten en de startVraag de aanbieder wat de cursus kost, of je ouder iets vergoed krijgt, waar de lessen zijn en wanneer de volgende groep begint. Bij een verwijzing staat in de polis vaak binnen hoeveel tijd de training moet beginnen.
5. 5Help met de eerste keerGa mee naar de informatiebijeenkomst, of regel vervoer. Een vaste dag in de week en een buur of vriend die ook meedoet, maken het makkelijker om vol te houden.

Wat kost het, en wat wordt vergoed?

Er zijn twee routes. Welke past, hangt af van het valrisico en de gezondheid van je ouder.

• Via de basisverzekering. Voor een training bij de fysio- of oefentherapeut is een verwijzing van de huisarts nodig. Voorwaarden: een hoog valrisico én lichamelijke of psychische problemen (Rijksoverheid (externe website)). Een valrisicotest, valanalyse en advies op maat kunnen ook vergoed worden (Zorginstituut (externe website)). Let op het eigen risico.
• Via de gemeente. Heeft je ouder een verhoogd valrisico maar geen andere klachten? Vraag dan bij de gemeente wat er is om spierkracht en evenwicht te trainen (Rijksoverheid (externe website)). Wat dat kost, verschilt per gemeente en per aanbieder. De kosten van In Balans hangen bijvoorbeeld af van de groepsgrootte en de locatie (VeiligheidNL (externe website)).

Naast de cursus: het huis en de huisarts

Een cursus werkt het best samen met een veilig huis. Loop samen kamer voor kamer door het huis met onze checklist valpreventie om te printen. Is er een grotere aanpassing nodig, zoals een traplift of handgrepen in de douche? Lees woningaanpassing via de Wmo.

• Laat elk jaar de medicijnen nakijken door de huisarts of apotheker (VeiligheidNL (externe website)).
• Laat elk jaar de ogen testen, en zorg voor genoeg licht in huis.
• Stevige, goed passende schoenen zonder hoge hak.

Woont je ouder alleen?

Een cursus maakt de kans op een val kleiner, maar niet nul. Spreek daarom ook af wat er gebeurt als je ouder toch valt en alleen thuis is. Wie heeft een sleutel? Lees een sleutelkluis bij de voordeur. Wat je verder kunt regelen, staat in je ouder woont alleen en na een val.

Moet er direct hulp kunnen komen, bijvoorbeeld omdat je ouder vaak valt? Dan past een personenalarm, eventueel met valdetectie. Checklijn is geen valdetector: we bellen op vaste momenten. Neemt je ouder niet op, dan waarschuwen we familie of buren. Een val merken we dus pas bij het volgende belmoment. Je ziet de verschillen in belservice of personenalarm.

Veelgestelde vragen