Naar de inhoud

Gids

Mantelzorgurgentie: voorrang op een huurwoning aanvragen

Mantelzorgurgentie is een urgentieverklaring waarmee je voorrang krijgt op een sociale huurwoning, omdat je mantelzorg geeft of krijgt en daarvoor dichter bij elkaar moet wonen. Je vraagt het aan bij de gemeente, soms bij de woningcorporatie. De voorwaarden verschillen per gemeente. In de wet staat dat elke gemeente urgentieregels moet krijgen en dat mantelzorgers daar in ieder geval bij horen.

In het kort

  • Wat: voorrang op een sociale huurwoning; je zoekt daarna zelf een woning bij een woningcorporatie.
  • Voor wie: wie mantelzorg geeft én wie mantelzorg krijgt. Je ouder kan dus ook zelf urgentie aanvragen.
  • Wet: elke gemeente moet urgentieregels krijgen; mantelzorgers horen daar in ieder geval bij (Huisvestingswet, artikel 12).
  • Waar: bij de gemeente; in sommige gemeenten bij de woningcorporatie.
  • Let op: de verklaring geldt alleen in de gemeente die haar afgeeft. Soms betaal je voor de aanvraag.

Laatst bijgewerkt:

Op deze pagina
  1. Wat is mantelzorgurgentie?
  2. Wat zegt de wet over urgentie bij mantelzorg?
  3. Voorwaarden voor mantelzorgurgentie
  4. Mantelzorgurgentie aanvragen in 5 stappen
  5. Urgentie voor een seniorenwoning: medische urgentie
  6. Geen urgentie gekregen: wat kan nog meer?
  7. Veelgestelde vragen

Wat is mantelzorgurgentie?

Met een urgentieverklaring krijg je voorrang op een sociale huurwoning. Je krijgt dan meestal sneller een woning dan via de gewone wachtlijst (Rijksoverheid (externe website)). Een van de situaties waarin dat kan, is mantelzorg: je geeft of krijgt mantelzorg en daarvoor is het nodig dat je bij elkaar in de buurt woont (Regelhulp (externe website)). Dat heet in veel gemeenten mantelzorgurgentie.

  • Jij verhuist naar je ouder toe: jij vraagt urgentie aan in de gemeente van je ouder.
  • Je ouder verhuist naar jou toe: je ouder vraagt urgentie aan in jouw gemeente.
  • Alleen sociale huur: urgentie gaat over sociale huurwoningen van een woningcorporatie, niet over koopwoningen.

Wat zegt de wet over urgentie bij mantelzorg?

Urgentie is geregeld in de Huisvestingswet 2014. Volgens artikel 12 moet de gemeenteraad in de huisvestingsverordening regelen dat woningzoekenden die dringend woonruimte nodig hebben voorrang krijgen. Gemeenten krijgen daarvoor een overgangstermijn tot een datum die de regering nog vaststelt (Huisvestingswet 2014, artikel 51 (externe website)). Woningzoekenden die mantelzorg verlenen of ontvangen horen volgens de wet in ieder geval bij die urgente groep (Huisvestingswet 2014, artikel 12 (externe website)). Heeft je gemeente nog geen regels, dan maakt de woningcorporatie soms zelf regels (Rijksoverheid (externe website)).

De regels in het kort

Mantelzorg in de wet

Verplichte urgentiegroep in de urgentieregeling van de gemeente (overgangstermijn loopt)

Artikel 12, derde lid, onder a: woningzoekenden die mantelzorg verlenen of ontvangen.

Bron: Huisvestingswet 2014, artikel 12 · gecontroleerd op

Wie bepaalt de voorwaarden?

De gemeente, in de huisvestingsverordening

Heeft de gemeente geen regels, dan maakt de woningcorporatie soms zelf regels voor voorrang.

Bron: Rijksoverheid · gecontroleerd op

Waar geldt de verklaring?

Alleen in de gemeente waar de verklaring is afgegeven

Hoe lang de verklaring geldig is, verschilt per gemeente.

Bron: Regelhulp (ministerie van VWS) · gecontroleerd op

De wet zegt dus dát mantelzorgers bij de urgente groep horen, niet onder welke voorwaarden. Die voorwaarden staan in de verordening van de gemeente, en daar zitten de verschillen.

Voorwaarden voor mantelzorgurgentie

Een urgentieverklaring is er alleen voor mensen in een noodsituatie die dringend een andere woning nodig hebben. Vaak stelt de gemeente als voorwaarde dat je het probleem niet kon voorkomen, en dat je er alles aan hebt gedaan om zelf een huis te vinden (Regelhulp (externe website)).

Welke eisen de gemeente daarbovenop stelt aan de mantelzorg, staat in de huisvestingsverordening. Vraag in elk geval dit na:

  • Hoeveel zorg moet het zijn, en met welk bewijs toon je dat aan?
  • Hoe ver moet je nu van elkaar wonen om in aanmerking te komen?
  • Moet je al ingeschreven staan als woningzoekende, en hoe lang?
  • Gelden de gewone inkomensgrenzen voor een sociale huurwoning?
  • Voor welke soort woningen en welke wijken geldt de urgentie?
  • Wat kost de aanvraag, en krijg je dat terug als de aanvraag wordt afgewezen?

Mantelzorgurgentie aanvragen in 5 stappen

  1. Kijk in welke gemeente je moet zijnJe vraagt urgentie aan in de gemeente waar je wilt gaan wonen. De verklaring geldt alleen daar.
  2. Schrijf je in als woningzoekendeDoe dat meteen bij de woningcorporaties of het woningzoeksysteem van die regio, als je nog niet ingeschreven staat.
  3. Verzamel bewijs van de mantelzorgVraag de gemeente welk bewijs geldt. Denk aan een Wmo-besluit, een indicatie of een verklaring van een zorgverlener. Lees wat een mantelzorgverklaring is en wie die geeft.
  4. Dien de aanvraag inBij de gemeente; in sommige gemeenten kun je direct bij de woningcorporatie terecht. De gemeente of woningcorporatie beslist of je voorrang krijgt (Regelhulp (externe website)).
  5. Zoek zelf een woningMet de verklaring ga je zelf op zoek naar een woning bij een woningcorporatie. Je krijgt dus niet vanzelf een woning aangeboden.

Urgentie voor een seniorenwoning: medische urgentie

Kan je ouder door gezondheidsproblemen niet meer in het eigen huis wonen, bijvoorbeeld door de trap? Dan is er naast mantelzorgurgentie ook urgentie om medische redenen. De wet noemt woningzoekenden die om ernstige en chronische medische redenen dringend woonruimte nodig hebben als tweede vaste groep (Huisvestingswet 2014, artikel 12 (externe website)). Ook de Rijksoverheid noemt verhuizen door gezondheidsproblemen als reden voor een urgentieverklaring (Rijksoverheid (externe website)).

Zoekt je ouder een gelijkvloerse woning of een woning bij een zorgcentrum? Lees seniorenwoning of aanleunwoning. Soms is de eigen woning aanpassen sneller: zie woningaanpassing via de Wmo.

Geen urgentie gekregen: wat kan nog meer?

  • Mantelzorgwoning: een woning bij jou of je ouder op het erf. Lees mantelzorgwoning: regels en vergunning.
  • Samenwonen: je ouder trekt bij jou in, of jij bij je ouder. Lees eerst wat dat betekent voor huur, toeslagen en AOW in je ouder in huis nemen.
  • Zorg op afstand: woon je ver weg en lukt verhuizen niet, lees dan mantelzorg op afstand.
  • Niet eens met de afwijzing: in het besluit staat hoe je bezwaar kunt maken en binnen welke termijn.

Veelgestelde vragen

Wat is mantelzorgurgentie?

Mantelzorgurgentie is voorrang op een sociale huurwoning omdat je mantelzorg geeft of krijgt en daarvoor dichter bij elkaar moet wonen. Je krijgt een urgentieverklaring van de gemeente of de woningcorporatie.

Heb je als mantelzorger recht op urgentie voor een woning?

Niet automatisch: je vraagt het aan en de gemeente toetst aan haar voorwaarden. Wel moet elke gemeente urgentieregels krijgen, en daarin horen mantelzorgers volgens de Huisvestingswet in ieder geval bij de urgente groep. Heeft je gemeente nog geen regels, vraag dan de woningcorporatie.

Waar vraag je mantelzorgurgentie aan?

Bij de gemeente waar je wilt gaan wonen. In sommige gemeenten kun je direct bij de woningcorporatie terecht. De gemeente of woningcorporatie beslist of je voorrang krijgt.

Kan mijn ouder zelf mantelzorgurgentie aanvragen?

Ja. De wet noemt woningzoekenden die mantelzorg verlenen of ontvangen. Wil je ouder dichter bij jou komen wonen, dan kan hij of zij urgentie aanvragen in jouw gemeente.

Wat kost een urgentieverklaring?

Soms moet je betalen voor een urgentieverklaring. Dat verschilt per gemeente. Vraag het bedrag na bij de gemeente, en vraag ook of je het terugkrijgt bij een afwijzing.

Hoe lang is een urgentieverklaring geldig?

Dat verschilt per gemeente. De verklaring is alleen geldig in de gemeente waar zij is afgegeven. Je moet in die tijd zelf een woning zoeken bij een woningcorporatie.

Kun je urgentie krijgen voor een seniorenwoning?

Dat kan als je ouder om medische redenen moet verhuizen. De wet noemt ernstige en chronische medische redenen als vaste urgentiegroep in de urgentieregeling die elke gemeente moet krijgen. De gemeente bepaalt de voorwaarden.

Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.

Bronnen

  1. Huisvestingswet 2014, artikel 12 (urgentie; lid 3 onder a: mantelzorg); wetten.overheid.nl, geldend op 1 november 2026 — geraadpleegd op 16 november 2026
  2. Huisvestingswet 2014, artikel 51, tiende lid (overgangstermijn voor artikel 12); wetten.overheid.nl, geldend op 1 november 2026 — geraadpleegd op 16 november 2026
  3. Rijksoverheid — Krijg ik een urgentieverklaring voor een sociale huurwoning? — geraadpleegd op 16 november 2026
  4. Regelhulp (ministerie van VWS) — Urgentieverklaring bij woningnood — geraadpleegd op 16 november 2026

Laatst bijgewerkt:

Verder lezen