Gids
Onafhankelijke cliëntondersteuning: wat is het en voor wie?
Onafhankelijke cliëntondersteuning is gratis hulp bij het regelen van zorg en ondersteuning. Een cliëntondersteuner denkt mee, helpt bij aanvragen en kan meegaan naar gesprekken, zoals het keukentafelgesprek. Je ouder krijgt die hulp via de gemeente, of via het zorgkantoor als er een Wlz-indicatie is. Iedere Nederlander heeft er recht op.
In het kort
- Gratis: alle vormen van cliëntondersteuning zijn gratis en onafhankelijk.
- Via de gemeente: voor vragen over de Wmo, wijkverpleging, wonen, werk en inkomen.
- Via het zorgkantoor: voor wie een Wlz-indicatie heeft, bij het regelen van Wlz-zorg.
- Wat ze doen: de weg wijzen in regels en organisaties, meedenken en meegaan naar gesprekken.
- Vinden: Regelhulp heeft een overzicht van organisaties per gemeente en per zorgkantoor.
Laatst bijgewerkt:
Op deze pagina
Wat is onafhankelijke cliëntondersteuning?
Een onafhankelijke cliëntondersteuner is er voor mensen met een hulp- of zorgvraag. Hij of zij helpt bij het regelen van zorg en ondersteuning, en bij vragen over wonen, vervoer, werk en inkomen. Er zijn verschillende vormen, en ze zijn allemaal gratis (Regelhulp (externe website)).
Dat je ouder hier recht op heeft, is in de wet geregeld. Het doel is dat iemand de regie houdt over het eigen leven en de eigen zorg (Regelhulp (externe website)). "Onafhankelijk" betekent dat de cliëntondersteuner naast je ouder staat, en niet beslist over de aanvraag.
Twee routes
- Via de gemeente
Voor maatschappelijke ondersteuning (Wmo), wijkverpleging, wonen, werk en inkomen
Iedere gemeente regelt het op haar eigen manier. Meestal kun je de organisatie zelf bellen; soms meld je je eerst bij de gemeente.
Bron: Regelhulp (ministerie van VWS) · gecontroleerd op
- Via het zorgkantoor
Voor mensen met een Wlz-indicatie, bij het regelen van Wlz-zorg
Het zorgkantoor heeft eigen cliëntondersteuners en kan ook verwijzen naar een onafhankelijke organisatie in de buurt.
Bron: Regelhulp (ministerie van VWS) · gecontroleerd op
- Kosten
Gratis
Bron: Regelhulp (ministerie van VWS) · gecontroleerd op
Wat doet een cliëntondersteuner?
Cliëntondersteuners helpen mensen de weg te vinden in regels en organisaties. Daarnaast bieden ze een luisterend oor (Regelhulp (externe website)). Een cliëntondersteuner:
- staat naast je ouder en denkt mee welke zorg, hulp of voorzieningen passen;
- kan meegaan naar gesprekken, bijvoorbeeld het keukentafelgesprek met de gemeente;
- kan helpen bij het aanvragen van een Wlz-indicatie;
- kent de zorg- en welzijnsorganisaties in de buurt.
Sommige cliëntondersteuners zijn gespecialiseerd in bepaalde vragen, zoals schulden. Anderen hebben zelf ervaring met een hulpvraag. De cliëntondersteuner regelt de zorg niet in jullie plaats en beslist niet over de aanvraag: dat doet de gemeente, het CIZ of de zorgverzekeraar.
Cliëntondersteuning via de gemeente (Wmo)
De gemeente stelt onafhankelijke cliëntondersteuning beschikbaar voor iedereen die hulp nodig heeft op maatschappelijk gebied, van alle leeftijden. Dat gaat onder meer om mensen met een ziekte of beperking (Regelhulp (externe website)). Voor je ouder is dit de route bij vragen over hulp in huis, een hulpmiddel, vervoer of een woningaanpassing.
- Zoek de organisatie in de gemeente van je ouderRegelhulp heeft een overzicht van organisaties voor cliëntondersteuning per gemeente. Je vindt het via de pagina Cliëntondersteuning via gemeente (externe website).
- Neem zelf contact opMeestal kun je de organisatie direct bellen of mailen. Soms moet je je eerst melden bij de gemeente: het Wmo-loket weet hoe het werkt.
- Doe het vóór het gesprek met de gemeenteVraag de cliëntondersteuner erbij vóór het keukentafelgesprek. Dan kan hij of zij helpen voorbereiden en meegaan.
Het Wmo-loket van de gemeente van je ouder vind je in het vangnet per gemeente. Hoe de aanvraag zelf loopt, lees je in de Wmo: hulp van de gemeente.
Cliëntondersteuning via het zorgkantoor (Wlz)
Heeft je ouder een indicatie voor de Wet langdurige zorg (Wlz)? Dan kan hij of zij gratis een cliëntondersteuner van het zorgkantoor in de regio gebruiken. De zorgkantoren zijn het eerste aanspreekpunt voor mensen met een Wlz-indicatie (Regelhulp (externe website)). De cliëntondersteuner:
- geeft advies en hulp bij het regelen van Wlz-zorg;
- helpt een passende zorgaanbieder vinden;
- helpt bij wachtlijstbemiddeling;
- geeft informatie over hoe je een klacht over de zorg of een zorgaanbieder kunt oplossen;
- kan helpen om voorzieningen bij de gemeente aan te vragen als je ouder Wlz-zorg thuis krijgt, zoals een woningaanpassing.
Heeft je ouder nog geen Wlz-indicatie? Dan loopt de cliëntondersteuning via de gemeente. Die cliëntondersteuner kan ook helpen bij het aanvragen van de indicatie.
Wanneer schakel je een cliëntondersteuner in?
- Je weet niet waar je moet beginnen: gemeente, zorgverzekeraar of CIZ.
- Je ouder krijgt een keukentafelgesprek en je kunt er zelf niet bij zijn.
- Je bent het niet eens met een besluit of een aanbod en wilt weten wat je kunt doen.
- Je ouder staat op een wachtlijst voor het verpleeghuis en je zoekt een oplossing voor de tussentijd.
- Je woont ver weg en zoekt iemand die de hulp in de buurt van je ouder kent.
Dit zijn voorbeelden uit de praktijk van families; je hoeft geen reden op te geven. Zoek je iemand die jou als mantelzorger regelwerk uit handen neemt? Dat doet een mantelzorgmakelaar. Of die hulp gratis is, hangt af van je gemeente, je aanvullende zorgverzekering of je werkgever. In veel gemeenten kun je met vragen ook terecht bij het sociaal wijkteam.
Veelgestelde vragen
Wat is onafhankelijke cliëntondersteuning?
Dat is gratis hulp van iemand die met je meedenkt over zorg en ondersteuning en je de weg wijst in regels en organisaties. De cliëntondersteuner staat naast je en kan meegaan naar gesprekken met bijvoorbeeld de gemeente.
Is een cliëntondersteuner gratis?
Ja. Alle vormen van cliëntondersteuning zijn gratis, zowel via de gemeente als via het zorgkantoor. Dat staat op Regelhulp, de website van het ministerie van VWS.
Hoe vind je een onafhankelijke cliëntondersteuner?
Via Regelhulp: daar staat een overzicht van organisaties per gemeente en per zorgkantoor. Meestal kun je zelf direct contact opnemen. Soms moet je je eerst melden bij de gemeente; het Wmo-loket weet hoe het werkt.
Mag een cliëntondersteuner mee naar het keukentafelgesprek?
Ja. Een cliëntondersteuner kan meegaan naar gesprekken en denkt mee welke zorg, hulp of voorzieningen passen. Vraag de ondersteuning aan vóór het gesprek met de gemeente.
Wat is het verschil tussen cliëntondersteuning Wmo en Wlz?
Cliëntondersteuning via de gemeente is er voor alle hulp- en zorgvragen, zoals de Wmo en wijkverpleging. Cliëntondersteuning via het zorgkantoor is er alleen voor mensen met een Wlz-indicatie, bij het regelen van Wlz-zorg.
Kan een cliëntondersteuner helpen bij een Wlz-indicatie aanvragen?
Ja. Volgens Regelhulp kan de cliëntondersteuner van de gemeente helpen bij het aanvragen van een indicatie voor Wlz-zorg. Heeft je ouder de indicatie al, dan neemt het zorgkantoor het over.
Wat is het verschil tussen een cliëntondersteuner en een mantelzorgmakelaar?
Een cliëntondersteuner is gratis en helpt de persoon met de zorgvraag de weg te vinden. Een mantelzorgmakelaar werkt voor de mantelzorger en neemt regelwerk over; of dat gratis is, hangt af van je gemeente, je aanvullende zorgverzekering of je werkgever.
Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.
Bronnen
- Regelhulp (ministerie van VWS) — Cliëntondersteuning: overzicht van de vormen — geraadpleegd op 16 november 2026
- Regelhulp (ministerie van VWS) — Cliëntondersteuning via gemeente — geraadpleegd op 16 november 2026
- Regelhulp (ministerie van VWS) — Cliëntondersteuning via het zorgkantoor (Wlz) — geraadpleegd op 16 november 2026
Laatst bijgewerkt:
Verder lezen
- Keukentafelgesprek Wmo: zo bereid je het goed voor
Een keukentafelgesprek met de gemeente voor je vader of moeder? Wat er besproken wordt, wie erbij zit en hoe je het samen goed voorbereidt.
- Mantelzorgmakelaar: wat doet die en wat kost het?
Een mantelzorgmakelaar zoekt zorgregelwerk voor je uit. Wat doet die, wat kost het, wanneer is het gratis en welke verzekeraars vergoeden het in 2026?
- Zorgkantoor: wat doet het en welk zorgkantoor heb je?
Wat doet het zorgkantoor bij een Wlz-indicatie, wanneer bel je het en welk zorgkantoor hoort bij je ouder? Alle 31 regio's met gemeenten en contact.
- Sociaal wijkteam en Wmo-consulent: wat kun je verwachten?
Wat doet een sociaal wijkteam en een Wmo-consulent, wie zitten erin en hoe helpt het je ouder aan hulp thuis? Met de loketnamen in grote gemeenten.