Gids
Gebroken heup bij ouderen: operatie, herstel en revalidatie
Breekt je vader of moeder de heup, dan volgt meestal een operatie. De richtlijn voor artsen zegt: opereer binnen 24 uur na opname. Na de operatie mag het been meestal meteen volledig belast worden. Daarna volgt revalidatie, thuis of in een instelling. Niet opereren is alleen een optie bij zeer kwetsbare ouderen.
In het kort
- Vaak na een val: in 2024 kwamen 119.000 65-plussers na een val op de spoedeisende hulp; 15% had een gebroken heup.
- Niet opereren gebeurt bij een kleine groep zeer kwetsbare ouderen: 8% in 2024, tegen 3% in 2019.
- Belasten: de richtlijn adviseert het geopereerde been volledig te belasten, ook na ontslag.
- Revalidatie: geriatrische revalidatie zit in de basisverzekering; het eigen risico geldt.
Laatst bijgewerkt:
Op deze pagina
Hoe vaak breken ouderen hun heup?
Een gebroken heup is een van de meest voorkomende gevolgen van een val bij 65-plussers. De cijfers van VeiligheidNL over 2024:
Vallen en heupbreuken bij 65-plussers (2024)
- 65-plussers op de spoedeisende hulp na een val
119.000
Bron: VeiligheidNL, feiten en cijfers valongevallen 65-plussers 2024 · gecontroleerd op
- Deel daarvan met een gebroken heup
15%
Na hersenletsel (19%) het meest voorkomende letsel; daarna een gebroken pols (10%).
Bron: VeiligheidNL, feiten en cijfers valongevallen 65-plussers 2024 · gecontroleerd op
- 65-plussers daarna tijdelijk of blijvend in een verpleeghuis
15.700
Na een bezoek aan de spoedeisende hulp door een val (alle soorten letsel).
Bron: VeiligheidNL, feiten en cijfers valongevallen 65-plussers 2024 · gecontroleerd op
Wat je in de eerste uren na een val doet, staat in wat je kunt doen na een val.
De operatie: liefst binnen 24 uur
De richtlijn voor artsen adviseert: opereer een gebroken heup binnen 24 uur na opname. Uitstel hoort alleen nodig te zijn door de situatie van de patiënt zelf. Nederlandse cijfers laten zien dat een operatie binnen 24 uur samenhangt met minder complicaties (richtlijn Proximale femurfracturen (externe website)).
- Bloedverdunners: gebruikt je ouder die, dan kan dat het moment van opereren beïnvloeden. De arts legt uit wat er gebeurt.
- Neem een lijst mee met medicijnen, de huisarts en wie het eerste aanspreekpunt in de familie is.
- Heeft je ouder wensen over behandeling vastgelegd, bijvoorbeeld in een levenstestament? Zeg het meteen.
Gebroken heup bij ouderen: niet opereren?
Niet opereren is een keuze voor een kleine groep: ouderen boven de 70 met een zeer kwetsbare gezondheid, die in een verpleeghuis (of met vergelijkbare zorg) wonen en een zeer beperkte levensverwachting hebben. Bijvoorbeeld bij ernstige ondervoeding, ernstige andere ziekten, of als iemand al niet meer zonder hulp kan lopen. Het aandeel dat niet geopereerd wordt, steeg van 3% in 2019 naar 8% in 2024 (richtlijn Proximale femurfracturen (externe website)).
- Samen beslissen: de richtlijn vraagt artsen om de opties in één of meer gesprekken met je ouder te bespreken, bij voorkeur samen met de naasten.
- Comfort: wie niet geopereerd wordt, krijgt goede pijnstilling, afgestemd op wat in dat gesprek is afgesproken.
- Eerlijk beeld: mensen die niet geopereerd worden, overlijden vaker. Maar zij zijn meestal ook al veel kwetsbaarder. Vraag de arts wat de keuze voor jouw ouder betekent.
Gebroken heup bij ouderen met dementie
Na een operatie aan een gebroken heup is de kans op een delier groter: plotselinge verwardheid. Ook dementie en een hoge leeftijd vergroten die kans (Thuisarts (externe website)). Wat helpt: blijf bij je ouder of zorg voor een bekend gezicht, neem vertrouwde spullen en foto's mee, en zorg dat je ouder bril en gehoorapparaat draagt (Thuisarts (externe website)). Lees delier bij ouderen.
Kan je ouder zelf niet meer goed meebeslissen, dan praat de arts met de vertegenwoordiger: meestal de partner of een kind. Lees levenstestament voor je ouders over wie dat is.
Revalidatie na een gebroken heup
De richtlijn adviseert om het geopereerde been volledig te belasten, tijdens en na de opname. Ouderen die het been minder mogen belasten, blijken op termijn slechter af te zijn (richtlijn Proximale femurfracturen (externe website)). Of je ouder daarna naar huis kan of eerst revalideert, hangt af van hoe het gaat:
- Geriatrische revalidatie (GRZ)Voor kwetsbare ouderen, bijvoorbeeld na een botbreuk of een nieuwe heup. Een specialist ouderengeneeskunde maakt een behandelplan met meerdere behandelaars. Vaak begint het met verblijf in een instelling, later kan het thuis verder (Zorginstituut (externe website)). Lees geriatrische revalidatie.
- Eerstelijnsverblijf (ELV)Als je ouder niet hoeft te revalideren met een team, maar thuis nog niet veilig kan zijn. Lees eerstelijnsverblijf.
- Naar huis, met fysiotherapie en thuiszorgRegel de wijkverpleging en hulp in huis vóór het ontslag, via de transferverpleegkundige. Lees je ouder komt uit het ziekenhuis. Een tijdelijk zorghotel is een optie als er geen medische reden is voor opname.
Wat is er thuis nodig na een heupoperatie?
- Loophulpmiddelen: een rollator en andere eenvoudige loophulpmiddelen zitten niet in de basisverzekering (Rijksoverheid (externe website)). Vraag de fysiotherapeut wat je ouder nodig heeft, en kijk of de aanvullende verzekering iets vergoedt: zie zorgverzekering voor ouderen. Wat huren kost, staat in rollator vergoeding. Een douchestoel, toiletverhoger of bed voor de eerste weken: hulpmiddelen lenen of huren.
- Een veilig huis: losse kleden weg, goed licht, beugels bij toilet en douche. Gebruik de valpreventie-checklist. Grotere aanpassingen: woningaanpassing via de Wmo.
- Kleinere kans op een nieuwe val: vraag naar een valpreventiecursus. Zie valpreventie voor ouderen.
- Hulp in huis en eten: zie particuliere thuiszorg en maaltijden aan huis voor de eerste weken.
- Snel hulp kunnen roepen: valt je ouder vaker, kijk dan naar een personenalarm, eventueel met valdetectie.
Veelgestelde vragen
Hoe lang is de hersteltijd van een gebroken heup bij ouderen?
Dat verschilt sterk per persoon en hangt af van de gezondheid vóór de val. Vraag het revalidatieteam naar de verwachting en de doelen. De richtlijn adviseert wel om het been meteen volledig te belasten.
Wordt een gebroken heup bij ouderen altijd geopereerd?
Meestal wel, het liefst binnen 24 uur na opname. Bij een kleine groep zeer kwetsbare ouderen met een zeer beperkte levensverwachting kiezen arts, patiënt en familie soms samen voor niet opereren: in 2024 bij 8%.
Wat als iemand met dementie een gebroken heup heeft?
Dan is de kans op een delier na de operatie groter. Blijf zoveel mogelijk bij je ouder en neem vertrouwde spullen mee. Kan je ouder niet zelf meebeslissen, dan bespreekt de arts de keuzes met de vertegenwoordiger.
Mag mijn moeder na een heupoperatie meteen lopen?
Meestal wel. De richtlijn adviseert het geopereerde been volledig te belasten, tijdens de opname en na het ontslag. De chirurg bepaalt of er bij jouw moeder een uitzondering geldt.
Welke revalidatie is er na een gebroken heup?
Geriatrische revalidatie voor kwetsbare ouderen, eerstelijnsverblijf als thuis nog niet veilig is, of thuis revalideren met fysiotherapie en thuiszorg. GRZ en ELV zitten in de basisverzekering, met eigen risico.
Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.
Bronnen
- VeiligheidNL — Feiten en cijfers valongevallen 65-plussers 2024 (infographic, pdf) — geraadpleegd op 16 november 2026
- Richtlijnendatabase (FMS) — Proximale femurfracturen: tijd tot operatie — geraadpleegd op 16 november 2026
- Richtlijnendatabase (FMS) — Proximale femurfracturen: niet-operatief management — geraadpleegd op 16 november 2026
- Richtlijnendatabase (FMS) — Proximale femurfracturen: belasten van het geopereerde been — geraadpleegd op 16 november 2026
- Zorginstituut Nederland — Geriatrische revalidatiezorg (Zvw) — geraadpleegd op 16 november 2026
- Thuisarts.nl (NHG) — Ik wil een delier herkennen bij een oudere — geraadpleegd op 16 november 2026
- Thuisarts.nl (NHG) — Een oudere die ik goed ken heeft een delier — geraadpleegd op 16 november 2026
- Rijksoverheid — Welke zorg zit in het basispakket van de zorgverzekering? (2026) — geraadpleegd op 16 november 2026
Laatst bijgewerkt:
Verder lezen
- Na een val: wat nu? Zo help je je vader of moeder verder
Je vader of moeder is gevallen. Wanneer bel je de huisarts, hoe maak je het huis veiliger en past een alarmknop of een dagelijkse belafspraak beter?
- Geriatrische revalidatie (GRZ): wat is het en wat kost het?
Geriatrische revalidatie: voor wie, wie beslist, het verschil met ELV en de vergoeding uit de basisverzekering (eigen risico, geen eigen bijdrage).
- Je ouder komt uit het ziekenhuis: de eerste 14 dagen thuis
Je vader of moeder mag naar huis na een opname. Wat regel je vóór het ontslag, wie helpt thuis en hoe houd je de eerste twee weken een oogje in het zeil?
- Valpreventie ouderen: cursus In Balans en vergoeding
Valpreventie voor ouderen: wat het is, hoe de cursus In Balans werkt, hoe je je ouder aanmeldt en wat de zorgverzekering of gemeente vergoedt.