Naar de inhoud

Gids

Blaasontsteking bij ouderen: symptomen en wanneer bellen

Een blaasontsteking bij ouderen herken je meestal aan pijn of een branderig gevoel bij het plassen, en aan vaak kleine beetjes plassen. Bel dan dezelfde dag de huisarts. Heeft je vader of moeder ook koorts, koude rillingen, pijn in de zij of is hij of zij ineens in de war? Bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost.

In het kort

  • Symptomen: pijn of een branderig gevoel bij het plassen, vaak kleine beetjes plassen, bloed in de plas, de plas ineens niet kunnen ophouden.
  • Direct bellen bij koorts (38 graden of hoger), koude rillingen, pijn in de zij of verwardheid.
  • Gevaarlijk? Meestal goed te behandelen. Bij ouderen met veel gezondheidsproblemen is de kans op problemen iets groter.
  • Verward: door een blaasontsteking kan een oudere een delier krijgen. Dat is plotselinge verwardheid.
  • Alleen troebele of anders ruikende plas, zonder plasklachten? Dan heeft onderzoek van de plas geen nut.
  • Vaak blaasontsteking? Bespreek het met de arts: bij vrouwen na 3 keer in een jaar, bij mannen na 2 keer in een half jaar.

Laatst bijgewerkt:

Op deze pagina
  1. Blaasontsteking bij ouderen: de symptomen
  2. Blaasontsteking en verwardheid bij ouderen
  3. Is een blaasontsteking gevaarlijk voor ouderen?
  4. Wanneer bel je de huisarts?
  5. Onderzoek: wanneer wordt de plas nagekeken?
  6. Behandeling: wat doet de huisarts?
  7. Zo help je je ouder bij een blaasontsteking
  8. Terugkerende blaasontsteking bij ouderen
  9. Blaasontsteking bij een katheter
  10. Woont je ouder alleen?
  11. Veelgestelde vragen

Blaasontsteking bij ouderen: de symptomen

Bij een blaasontsteking is de binnenkant van de blaas ontstoken. Dat komt door bacteriën die via de plasbuis in de blaas komen. Je vader of moeder heeft dan één of meer van deze klachten (Thuisarts (externe website)):

  • pijn of een branderig gevoel bij het plassen;
  • vaker plassen dan normaal;
  • elke keer maar een klein beetje plassen;
  • het gevoel van moeten plassen kan al pijn doen;
  • roze of rode plas, door bloed;
  • bij mannen: pus uit de plasbuis;
  • ineens de plas niet meer kunnen ophouden.

Niet iedere oudere vertelt uit zichzelf dat plassen pijn doet. Vraag ernaar als je ziet dat je ouder vaker naar de wc gaat, de plas niet meer ophoudt of zich niet lekker voelt.

Blaasontsteking en verwardheid bij ouderen

Heeft je ouder veel problemen met de gezondheid, dan kan een blaasontsteking een delier geven: iemand raakt dan opeens erg in de war (Thuisarts (externe website)). Je ouder praat of denkt warrig, is onrustig of juist heel stil, of ziet of hoort dingen die er niet zijn (Thuisarts (externe website)). Hoe je dat herkent en wat je doet, lees je in delier bij ouderen.

Andersom geldt het niet: niet elke verwardheid komt door de blaas. Een delier kan ook komen door bijvoorbeeld een longontsteking of uitdroging (Thuisarts (externe website)). Veel ouderen hebben altijd bacteriën in de blaas, zonder dat ze er last van hebben. Onderzoek van de plas zegt dan niet veel: er worden bacteriën gevonden, terwijl er geen blaasontsteking is. Iemand krijgt dan misschien onnodig antibiotica (Thuisarts (externe website)). De huisarts zoekt daarom breder naar de oorzaak. Gaat het geheugen al langer langzaam achteruit, lees dan vergeetachtigheid of dementie.

Is een blaasontsteking gevaarlijk voor ouderen?

Blaasontsteking komt veel voor en is goed te behandelen met medicijnen. Bij gezonde en fitte ouderen zijn de risico's hetzelfde als bij jongere mensen. Heeft je ouder veel problemen met de gezondheid, dan is de kans op problemen door een blaasontsteking iets groter (Thuisarts (externe website)). Het gaat dan om:

  • een nierbekkenontsteking: de bacterie zit dan ook in de nieren;
  • bij mannen een prostaatontsteking;
  • een delier: plotselinge verwardheid;
  • een bloedvergiftiging (sepsis). Dat gebeurt bijna altijd alleen als iemand al een nierbekkenontsteking of prostaatontsteking heeft.

Let daarom bij ouderen extra op koorts, pijn in de zij en verwardheid.

Wanneer bel je de huisarts?

Thuisarts maakt dit onderscheid (Thuisarts (externe website)):

  1. Direct de huisarts of de huisartsenpostBij pijn in de zij, koorts (38 graden of hoger), koude rillingen of in de war zijn. Bel dezelfde dag, ook 's avonds en in het weekend.
  2. Dezelfde dag de huisarts, tijdens werktijdBij pijn of een branderig gevoel bij het plassen, vaker plassen, vaak het gevoel hebben te moeten plassen, steeds kleine beetjes plassen, pus uit de plasbuis (bij mannen) of de plas ineens niet meer kunnen ophouden.
  3. In het weekendWacht niet tot maandag. Bel bij deze klachten dezelfde dag de huisartsenpost.

Heeft je ouder al een blaasontsteking en wordt het erger? Bel dan direct bij koorts, koude rillingen, een ziek gevoel, snel ademen of een snelle hartslag, pijn in de zij, niet meer goed reageren of plotselinge verwardheid. Bij mannen ook bij pijn bij de ballen of de anus (Thuisarts (externe website)).

Onderzoek: wanneer wordt de plas nagekeken?

De huisarts vraagt naar de klachten. Vooral daaraan ziet de huisarts of het een blaasontsteking is. Passen de klachten duidelijk bij een blaasontsteking, dan onderzoekt de huisarts de plas. Zijn er geen plasklachten, maar ruikt de plas alleen anders of is die niet helder? Dan heeft onderzoek van de plas geen nut (Thuisarts (externe website)).

  1. Haal een potjeEen plaspotje met deksel haal je bij de huisartsenpraktijk, of koop je bij de drogist of apotheek.
  2. Vang de plas opHet liefst als je ouder minstens 4 uur niet heeft geplast, bijvoorbeeld 's morgens vroeg. Lukt plassen in een potje niet, vang de plas dan op in een schone postoel of bak en giet hem over.
  3. Breng het binnen 2 uur wegLukt dat niet, zet het potje dan meteen in de koelkast en breng het binnen 24 uur naar de praktijk.
  4. Vraag de uitslagDe uitslag is er meestal binnen 1 dag. Bel de assistent.

Ga als het kan mee naar de afspraak. De huisarts geeft soms veel informatie, en samen onthoud je meer.

Behandeling: wat doet de huisarts?

De huisarts beslist over de behandeling, samen met je ouder. Bij gezonde en fitte ouderen is die hetzelfde als bij jongere mensen. Heeft je ouder veel problemen met de gezondheid, dan bespreekt de arts welke behandeling het beste past (Thuisarts (externe website)). Thuisarts noemt twee mogelijkheden:

  • Afwachten. Dat kan soms bij een gezonde vrouw die weinig last heeft en verder niet ziek is. Een blaasontsteking kan binnen 1 week vanzelf overgaan. Dit gaat altijd in overleg met de huisarts.
  • Antibiotica. Die geeft de huisarts meestal als iemand veel last heeft, erg ziek is of meer risico loopt. Dat is bijvoorbeeld zo bij mannen, en bij diabetes, een mindere afweer of problemen met de nieren.

Krijgt je ouder antibiotica, help dan om ze op vaste tijden in te nemen en om de kuur af te maken, ook als de klachten al weg zijn. Is slikken lastig, bijvoorbeeld door slikproblemen of dementie? Vraag de huisarts dan om advies. Een hulpmiddel om medicijnen niet te vergeten vind je in medicijndispenser voor ouderen.

Met antibiotica moet het binnen 48 uur beter gaan. Bel de huisarts op een werkdag als de klachten 2 dagen na de laatste antibiotica nog niet weg zijn, of als je ouder 1 week heeft afgewacht en de klachten er nog zijn (Thuisarts (externe website)).

Zo help je je ouder bij een blaasontsteking

Dit zijn de adviezen van Thuisarts voor wie voor een oudere met blaasontsteking zorgt (Thuisarts (externe website)):

  • Genoeg drinken. Bijvoorbeeld water, thee of melk. Geef vaker een beetje in plaats van veel in één keer, en zet drinken binnen bereik. In soep, yoghurt en fruit zit ook vocht. Heeft je ouder hartfalen? Overleg dan met de arts hoeveel drinken mag.
  • Naar de wc zodra het nodig is. Je ouder moet kunnen plassen zodra er aandrang is, en de blaas helemaal leeg plassen. Herinner je ouder eraan en help als dat nodig is.
  • 1 keer per dag de temperatuur meten. Bij koorts (38 graden of hoger) bel je altijd direct de huisarts of de huisartsenpost.

Eet of drinkt je ouder al langer weinig? Lees als je ouder niet meer goed eet.

Terugkerende blaasontsteking bij ouderen

Een blaasontsteking kan terugkomen. Soms is dan extra onderzoek nodig naar de oorzaak. Bespreek het met de arts als je ouder vaak een blaasontsteking heeft: bij mannen na 2 keer in een half jaar, bij vrouwen na 3 keer in een jaar (Thuisarts (externe website)).

Volgens Thuisarts kunnen bij oudere vrouwen extra hormonen in de vagina helpen tegen blaasontsteking. Ook elke dag antibiotica slikken kan helpen; die zijn minder sterk dan de antibiotica bij een blaasontsteking zelf. Of dat bij je ouder past, beslist de arts. Komen er naast de blaasontstekingen meer problemen bij, zoals vallen, afvallen of vergeetachtigheid? Dan kan de huisarts verwijzen naar de geriater.

Blaasontsteking bij een katheter

Heeft je ouder een slangetje in de plasbuis (een blaaskatheter)? Dan zitten er bijna altijd bacteriën in de plas. Dat is nog geen blaasontsteking. De kans op een blaasontsteking is wel groter. Je herkent die bij een katheter aan koorts (38 graden of hoger), koude rillingen, pijn in de zij, pus uit de plasbuis of verwardheid. Bel dan altijd dezelfde dag de huisarts of de huisartsenpost (Thuisarts (externe website)).

Woont je ouder alleen?

Dan is de vraag vooral: merkt iemand het op tijd als je vader of moeder ziek of verward wordt? Spreek tijdens een blaasontsteking af dat er elke dag iemand belt of langskomt, en vraag de thuiszorg om mee te kijken als die al komt. Hoe je dat voor langere tijd regelt, lees je in je ouder woont alleen en hoe vaak bel je je ouders?

Veelgestelde vragen

Wat zijn de symptomen van een blaasontsteking bij ouderen?

Meestal pijn of een branderig gevoel bij het plassen en vaak kleine beetjes plassen. Ook mogelijk: roze of rode plas, de plas ineens niet meer kunnen ophouden en bij mannen pus uit de plasbuis.

Kan een oudere verward raken door een blaasontsteking?

Ja, dat kan. Bij ouderen met veel gezondheidsproblemen kan een blaasontsteking een delier geven: iemand raakt opeens erg in de war. Bel dan direct de huisarts of de huisartsenpost.

Is een blaasontsteking gevaarlijk voor ouderen?

Meestal niet: een blaasontsteking is goed te behandelen. Bij ouderen met veel gezondheidsproblemen is de kans op problemen iets groter, zoals een nierbekkenontsteking of een delier.

Wanneer bel je de huisarts bij een blaasontsteking bij een oudere?

Bel dezelfde dag bij plasklachten, zoals pijn bij het plassen of vaak kleine beetjes plassen. Bel direct de huisarts of de huisartsenpost bij koorts (38 graden of hoger), koude rillingen, pijn in de zij of verwardheid.

Gaat een blaasontsteking bij ouderen vanzelf over?

Soms. Volgens Thuisarts kan een blaasontsteking binnen 1 week vanzelf overgaan, en kan afwachten bij een gezonde vrouw met weinig klachten. Overleg dat altijd met de huisarts. Mannen en mensen met meer risico krijgen meestal antibiotica.

Wat doe je bij een terugkerende blaasontsteking bij ouderen?

Bespreek het met de arts. Thuisarts noemt als grens: bij mannen 2 blaasontstekingen in een half jaar, bij vrouwen 3 in een jaar. Soms is extra onderzoek naar de oorzaak nodig.

Betekent troebele of stinkende urine bij ouderen een blaasontsteking?

Niet vanzelf. Zijn er geen plasklachten en ruikt de plas alleen anders of is die niet helder, dan heeft onderzoek van de plas volgens Thuisarts geen nut. Veel ouderen hebben altijd bacteriën in de blaas zonder dat ze ziek zijn.

Hoe snel werken antibiotica bij een blaasontsteking bij ouderen?

Met antibiotica zijn de klachten meestal binnen een paar dagen minder of weg; binnen 48 uur moet het beter gaan. Gaat het niet beter of juist slechter, bel dan opnieuw de huisarts.

Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.

Bronnen

  1. Thuisarts.nl (NHG) — Ik denk dat een oudere voor wie ik zorg blaasontsteking heeft (laatst gewijzigd 2 juli 2025) — geraadpleegd op 16 november 2026
  2. Thuisarts.nl (NHG) — Ik zorg voor een oudere met blaasontsteking (laatst gewijzigd 2 november 2026) — geraadpleegd op 16 november 2026
  3. Thuisarts.nl (NHG) — Ik wil een delier herkennen bij een oudere — geraadpleegd op 16 november 2026
  4. Thuisarts.nl (NHG) — Spoed: wie moet je bellen? — geraadpleegd op 25 oktober 2026

Laatst bijgewerkt:

Verder lezen