Gids
Eerstelijns verblijf (ELV): wat is het en wie verwijst?
Eerstelijnsverblijf (ELV) is een kort verblijf in een zorginstelling, voor iemand die tijdelijk niet veilig thuis kan zijn maar ook niet in het ziekenhuis hoeft te liggen. De huisarts of de medisch specialist beslist of het nodig is. Het valt onder de basisverzekering; wel betaalt je ouder het eigen risico. Het doel is bijna altijd: herstellen en dan weer naar huis.
Laatst bijgewerkt:
Op deze pagina
Wat is eerstelijnsverblijf?
Bij ELV woont je ouder een tijdje in een zorginstelling. Daar krijgt die verpleging, verzorging en zo nodig fysiotherapie. Een huisarts of een specialist ouderengeneeskunde is medisch verantwoordelijk, niet de specialist van het ziekenhuis (Zorginstituut (externe website)).
ELV is er voor twee groepen (Regelhulp (externe website)):
- Mensen die herstellen na een behandeling in het ziekenhuis. Ze hebben nog zorg nodig die thuis niet verantwoord kan, maar hoeven niet meer in het ziekenhuis te blijven.
- Mensen in de laatste levensfase die niet thuis kunnen blijven. Dat heet palliatief terminale zorg.
ELV kan ook vanuit huis, zonder ziekenhuisopname. Bijvoorbeeld als je ouder ziek is en thuis niet veilig verzorgd kan worden, of als er eerst observatie nodig is (Zorginstituut (externe website)).
Wie verwijst en wie zoekt een plek?
- De arts beslistDe huisarts of de medisch specialist bekijkt of een kort verblijf nodig is. Zo ja, dan geeft die een indicatie. Met die indicatie heeft je ouder recht op vergoeding (Regelhulp (externe website)).
- Vanuit het ziekenhuis: de transferverpleegkundigeLigt je ouder in het ziekenhuis? Dan zoekt de transferverpleegkundige een plek. Lees wat die nog meer regelt in de transferverpleegkundige.
- Vanuit huis: de huisartsIs je ouder thuis? Dan zoekt de huisarts een plek. Je kunt ook zelf de zorgverzekeraar bellen; die kan helpen bemiddelen (Regelhulp (externe website)).
- WaarELV kan in instellingen met een contract met de zorgverzekeraar, zoals een verpleeghuis, verzorgingshuis, revalidatie-instelling of hospice. Of je ouder zelf mag kiezen, hangt af van de polis (Regelhulp (externe website), Zorginstituut (externe website)).
Wat kost eerstelijnsverblijf?
ELV zit in de basisverzekering (Zorgverzekeringswet). De vergoeding geldt ook voor verpleging, verzorging en paramedische zorg, zoals fysiotherapie, als die bij het doel van de opname hoort. Voor alle vormen van verblijf uit de basisverzekering geldt het eigen risico (Zorginstituut (externe website)).
In het kort
- Valt onder
De basisverzekering (Zorgverzekeringswet), sinds 1 januari 2017
Bron: Zorginstituut Nederland · gecontroleerd op
- Wie geeft de indicatie
De huisarts of de medisch specialist
Bron: Regelhulp · gecontroleerd op
- Verplicht eigen risico 2026
€ 385 per jaar
Het eigen risico geldt voor alle zorg uit de basisverzekering samen. Heeft je ouder het dit jaar al opgemaakt, dan betaalt die niets extra.
Bron: Zorginstituut Nederland · gecontroleerd op
ELV is bedoeld voor een korte tijd. Langer is niet uitgesloten, maar de zorgverzekeraar kan dan vooraf toestemming vragen (Zorginstituut (externe website)). Hoe lang het duurt, hangt af van het herstel. Vraag de instelling welke afspraken er gelden.
ELV of geriatrische revalidatie?
Ze lijken op elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Bij ELV gaat het om herstel met verpleging en verzorging, onder een huisarts of specialist ouderengeneeskunde. Geriatrische revalidatie (GRZ) is een behandeling met een team, voor kwetsbare ouderen met meerdere aandoeningen. Soms blijkt tijdens ELV uit een onderzoek dat GRZ nodig is (Zorginstituut (externe website)). Meer in geriatrische revalidatie na een ziekenhuisopname.
En daarna: weer naar huis
Bespreek ruim voor het einde van het verblijf wat er thuis nodig is. Denk aan wijkverpleging, hulp van de gemeente, hulpmiddelen en wie er de eerste dagen langskomt. De stappen voor de eerste weken thuis staan in je ouder komt uit het ziekenhuis. Hoe je thuiszorg regelt, lees je in thuiszorg aanvragen.
Blijkt dat je ouder niet meer veilig thuis kan wonen, ook niet met hulp? Dan kan een indicatie voor de Wet langdurige zorg (Wlz) nodig zijn. Lees Wlz-indicatie aanvragen.
Veelgestelde vragen
Wat is eerstelijnsverblijf?
Een kort verblijf in een zorginstelling, voor iemand die tijdelijk niet veilig thuis kan zijn maar niet in het ziekenhuis hoeft te liggen. Een huisarts of specialist ouderengeneeskunde is medisch verantwoordelijk.
Wie verwijst naar eerstelijnsverblijf?
De huisarts of de medisch specialist. Vanuit het ziekenhuis zoekt de transferverpleegkundige een plek, vanuit huis de huisarts.
Betaal je eigen risico voor eerstelijnsverblijf?
Ja. ELV valt onder de basisverzekering en daarvoor geldt het verplichte eigen risico. In 2026 is dat € 385 per jaar, voor alle zorg samen.
Hoe lang mag eerstelijnsverblijf duren?
Het is bedoeld voor korte tijd, tot je ouder weer naar huis kan. Duurt het langer, dan kan de zorgverzekeraar vooraf toestemming vragen. Vraag de instelling of de zorgverzekeraar wat er voor je ouder geldt.
Kan mijn moeder zelf een ELV-plek kiezen?
Dat hangt af van haar polis. Bij sommige polissen moet het een instelling zijn waar de zorgverzekeraar een contract mee heeft. Bel de zorgverzekeraar als je twijfelt.
Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.
Bronnen
- Zorginstituut Nederland — Verblijf (Zvw), met eerstelijnsverblijf — geraadpleegd op 25 oktober 2026
- Regelhulp (ministerie van VWS) — Tijdelijk verblijf in een zorginstelling (eerstelijns verblijf) — geraadpleegd op 25 oktober 2026
- Zorginstituut Nederland — Eigen risico (Zvw), bedrag 2026 — geraadpleegd op 25 oktober 2026
- Thuisarts.nl (NHG) — Spoed: wie moet je bellen? — geraadpleegd op 25 oktober 2026
Laatst bijgewerkt:
Verder lezen
- Je ouder komt uit het ziekenhuis: de eerste 14 dagen thuis
Je vader of moeder mag naar huis na een opname. Wat regel je vóór het ontslag, wie helpt thuis en hoe houd je de eerste twee weken een oogje in het zeil?
- Geriatrische revalidatie (GRZ) na een ziekenhuisopname
Wat is geriatrische revalidatie, voor wie is het en wie beslist? Het verschil met ELV, de kosten en de weg terug naar huis, uitgelegd voor kinderen.
- De transferverpleegkundige: wat regelt die bij ontslag?
De transferverpleegkundige regelt de zorg na een ziekenhuisopname: thuiszorg, een tijdelijke plek of revalidatie. Wat je als kind vraagt en zelf regelt.
- Thuiszorg aanvragen voor je ouder: stappenplan
Thuiszorg regelen voor je vader of moeder? Wijkverpleging loopt via de zorgverzekering, huishoudelijke hulp via de gemeente. Zo pak je het aan.