Begrip
Wat is vasculaire dementie?
Vasculaire dementie is dementie door problemen in de bloedvaatjes van de hersenen. Delen van de hersenen krijgen te weinig bloed, bijvoorbeeld na een of meer herseninfarcten. Anders dan bij alzheimer kan het plotseling beginnen of in stappen erger worden. Veel mensen hebben vasculaire dementie en alzheimer tegelijk.
In het kort
- Oorzaak: schade aan de bloedvaatjes van de hersenen, zichtbaar op een CT- of MRI-scan.
- Begin: kan binnen drie maanden na een beroerte beginnen, of plotseling verslechteren.
- Verloop: soms in stappen, of met wisselende klachten.
- Vaak gemengd: hoe ouder, hoe vaker alzheimer en vasculaire dementie samen voorkomen.
- Hulp: dezelfde als bij andere dementie, met een casemanager dementie uit de zorgverzekering.
Laatst bijgewerkt:
Op deze pagina
Wat is vasculaire dementie?
Bij vasculaire dementie zijn er problemen in de bloedvaatjes van de hersenen, waardoor sommige delen van de hersenen te weinig bloed krijgen, legt Thuisarts uit.
Bron van deze uitleg: Thuisarts.nl (NHG) — Ik heb dementie (laatst gewijzigd 11 november 2025) (externe website), bekeken op 16 november 2026.
Volgens de richtlijn Dementie en MCI moet er voor de diagnose dementie zijn, en schade aan de bloedvaten van de hersenen die op een scan te zien is (of die heel waarschijnlijk is als een scan niet kan). Ook moet er een verband zijn tussen die twee.
Hoe herken je vasculaire dementie?
De richtlijn noemt als aanwijzingen voor een verband tussen de bloedvatschade en de dementie:
- de dementie begint binnen drie maanden na een beroerte (een herseninfarct of hersenbloeding);
- het denken wordt plotseling slechter;
- het denken wordt in stappen slechter, of de klachten wisselen.
Daarnaast zijn er de klachten die bij alle dementie horen, zoals vergeten, de weg kwijtraken en moeite met gewone dingen in huis; zie eerste tekenen van dementie. Na een beroerte kunnen er ook lichamelijke gevolgen zijn, zoals een verlamming. Die tellen volgens de richtlijn niet mee als oorzaak van de problemen in het dagelijks leven.
Wat kost zorg bij vasculaire dementie?
De kosten hangen af van de zorg die je ouder nodig heeft, niet van de soort dementie. Na een beroerte krijgt je ouder soms eerst revalidatie; zie geriatrische revalidatie.
Hulp bij dementie: wie betaalt?
- Casemanager dementie
Betaald uit de zorgverzekering
Mag al vroeg worden ingezet; een medische diagnose hoeft er nog niet te zijn.
Bron: Regelhulp · gecontroleerd op
- Wie stelt de indicatie
De wijkverpleegkundige
Bron: Regelhulp · gecontroleerd op
- Wachten op casemanagement
Langer dan zes weken? Meld het bij de NZa
Vraag eerst je zorgverzekeraar om zorgadvies.
Bron: Regelhulp · gecontroleerd op
Begeleiding en dagbesteding vraag je aan bij het Wmo-loket van de gemeente, verzorging en verpleging thuis bij de thuiszorg (wijkverpleging), en als 24 uur per dag zorg of toezicht nodig is een indicatie bij het CIZ (Regelhulp). Zie wijkverpleging en Wlz-indicatie. Ook de huisarts, de praktijkondersteuner of de ouderenadviseur in de gemeente kan je op weg helpen.
Wat doe je als je ouder vasculaire dementie heeft?
- Maak een afspraak bij de huisartsGa samen met je ouder als dat kan. De huisarts onderzoekt de klachten of stuurt door naar het ziekenhuis, bijvoorbeeld de geheugenpoli. Zie de geriater en de geheugenpoli.
- Regel een casemanager dementieEen casemanager geeft advies, stelt vast wat je ouder en jij nodig hebben, bemiddelt bij zorg en helpt een zorgplan te maken (Regelhulp). Zie casemanager dementie.
- Bespreek de toekomst op tijdEr kan een moment komen dat je ouder niet meer goed kan zeggen wat hij of zij wil. Thuisarts raadt aan om wensen te bespreken en iemand te kiezen die mag beslissen. Zie wilsverklaring opstellen.
- Let op na een beroerteMerk je in de maanden na een beroerte dat je ouder meer vergeet of de dag niet meer overziet? Bespreek het met de huisarts of de arts die je ouder na de beroerte volgt.
Wat is het verschil tussen alzheimer en vasculaire dementie?
Bij alzheimer komt er meer eiwit in de hersenen en gaat het langzaam bergaf (zie ziekte van Alzheimer). Bij vasculaire dementie ligt de oorzaak in de bloedvaatjes, en kan het plotseling beginnen of in stappen erger worden. Veel mensen hebben beide tegelijk; hoe ouder iemand is, hoe groter die kans (Thuisarts).
| Kenmerk | Vasculaire dementie | Ziekte van Alzheimer |
|---|---|---|
| Oorzaak | Vasculaire dementieProblemen in de bloedvaatjes van de hersenen. | Ziekte van AlzheimerMeer eiwit (bèta-amyloïd) in de hersenen. |
| Begin | Vasculaire dementieSoms binnen drie maanden na een beroerte, of plotseling. | Ziekte van AlzheimerGeleidelijk. |
| Beloop | Vasculaire dementieKan in stappen of wisselend. | Ziekte van AlzheimerLangzaam erger, over maanden tot jaren. |
| Op een scan | Vasculaire dementieSchade aan de bloedvaten te zien. | Ziekte van AlzheimerGeen duidelijke bloedvatschade. |
Veelgestelde vragen
Wat is de oorzaak van vasculaire dementie?
Problemen in de bloedvaatjes van de hersenen. Daardoor krijgen sommige delen van de hersenen te weinig bloed, bijvoorbeeld na een of meer herseninfarcten of een hersenbloeding.
Hoe verloopt vasculaire dementie?
Het kan plotseling beginnen, bijvoorbeeld kort na een beroerte, en in stappen erger worden. De klachten kunnen ook wisselen. Over de levensverwachting lees je in fasen van dementie.
Kun je alzheimer en vasculaire dementie tegelijk hebben?
Ja. Veel mensen met dementie hebben beide tegelijk, en hoe ouder iemand is, hoe groter die kans, zegt Thuisarts.
Hoe wordt vasculaire dementie vastgesteld?
Een arts kijkt of er dementie is en of er schade aan de bloedvaten van de hersenen is, meestal met een CT- of MRI-scan. Ook moet er een verband zijn tussen die schade en de klachten.
Wie helpt bij vasculaire dementie?
De huisarts, en een vaste begeleider: de casemanager dementie. Die wordt betaald uit de zorgverzekering. Een wijkverpleegkundige stelt de indicatie.
Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.
Bronnen
- Richtlijnendatabase (Federatie Medisch Specialisten) — Richtlijn Dementie en MCI, diagnostische criteria Vasculaire dementie (VaD) — geraadpleegd op 16 november 2026
- Regelhulp (ministerie van VWS) — Ondersteuning bij dementie — geraadpleegd op 16 november 2026
- Regelhulp (ministerie van VWS) — Dementie — geraadpleegd op 16 november 2026
- Thuisarts.nl (NHG) — Ik heb dementie (laatst gewijzigd 11 november 2025) — geraadpleegd op 16 november 2026
Laatst bijgewerkt:
Verder lezen
- Fasen van dementie
De fases, het verloop en de levensverwachting per soort dementie.
- Casemanager dementie
Wat een casemanager doet en hoe je er een krijgt.