Casemanager dementie: wat doet die en hoe krijg je er een?

Wat doet een casemanager dementie?

Volgens Zorgverzekeraars Nederland (externe website) (op basis van het Zorginstituut) hoort dit bij casemanagement dementie:

• een vast aanspreekpunt voor je ouder, voor jou en voor de andere hulpverleners;
• uitleg over dementie en wat het betekent voor het dagelijks leven;
• samen vooruit plannen: wat is er straks nodig?
• helpen met hulp van de gemeente (Wmo) en later de Wlz, de wet voor langdurige zorg;
• alle zorg en hulp op elkaar afstemmen;
• in de gaten houden hoe het gaat, ook of de zorg voor jou als mantelzorger nog vol te houden is;
• de zorg aanpassen als er meer nodig is;
• de overdracht als je ouder naar een verpleeghuis of woonvorm voor dementie verhuist, en nazorg voor de familie daarna.

Een casemanager komt op vaste momenten langs en is daarnaast telefonisch bereikbaar. Hij of zij is getraind in omgaan met dementie, en herkent het als iemand geen hulp wil (Alzheimer Nederland (externe website)). Soms heet de casemanager anders: dementieconsulent, trajectbegeleider of persoonlijk begeleider.

Wat een casemanager niet doet

• Geen dagelijkse zorg. Een casemanager is geen thuiszorg en geen toezicht. Verzorging thuis loopt via de wijkverpleging; lees hoe je thuiszorg aanvraagt.
• Geen huishoudelijke hulp of dagbesteding. Die komen van de gemeente. De verpleegkundige verwijst je daarvoor door (Zorgverzekeraars Nederland (externe website)). Lees hoe het keukentafelgesprek gaat.
• Geen eigen begeleiding voor jou als mantelzorger. De casemanager geeft wel uitleg over hoe je met je ouder omgaat. Heb je zelf steun nodig, dan verwijst hij of zij je door, bijvoorbeeld naar een steunpunt mantelzorg. Lees waar je als mantelzorger recht op hebt.

Wie heeft recht op een casemanager?

Iedereen bij wie dementie is vastgesteld, heeft recht op een casemanager (Alzheimer Nederland (externe website)). Sinds de uitspraak van het Zorginstituut kan het ook al in de niet-pluisfase: als er een vermoeden van dementie is, maar nog geen diagnose (Alzheimer Nederland (externe website)).

Daarvoor zijn twee dingen nodig. Je ouder moet er zelf voor openstaan. En een verpleegkundige (hbo of universitair opgeleid) moet vaststellen dat casemanagement nodig is. Gebeurt dat op een vermoeden, dan start ook het onderzoek door een arts (Zorgverzekeraars Nederland (externe website)). Alzheimer Nederland schrijft wel dat in de praktijk vaak toch een diagnose nodig is, en dat het per regio verschilt.

Zo vraag je een casemanager aan

1. 1Bespreek het met je ouderDe aanvraag loopt via je ouder zelf. Leg uit wat een casemanager doet: iemand die meedenkt en dingen helpt regelen, niet iemand die de baas wordt. Lees ook hoe je je zorgen bespreekbaar maakt.
2. 2Vraag het aan de huisartsDe huisarts kan je doorverwijzen naar een aanbieder van casemanagement in de regio (Alzheimer Nederland (externe website)). Of casemanagement nodig is, stelt daarna een (wijk)verpleegkundige vast; de huisarts doet dat niet zelf (Zorgverzekeraars Nederland (externe website)). Is er nog geen diagnose? Lees eerst de eerste tekenen van dementie en vergeetachtig of dementie?
3. 3Of via de wijkverpleegkundigeHeeft je ouder al wijkverpleging? Dan kan de wijkverpleegkundige ook vaststellen dat casemanagement nodig is, en een aanbieder aanraden.
4. 4Of zoek zelf in je regioOp de site van Dementie Netwerk Nederland (externe website) staan de regionale dementienetwerken. Daar vind je contactgegevens om een casemanager bij je ouder in de buurt te zoeken (Alzheimer Nederland (externe website)).

Wat kost een casemanager dementie?

Casemanagement dementie valt onder de wijkverpleging uit de basisverzekering (Zorgverzekeraars Nederland (externe website)). Voor wijkverpleging geldt geen eigen risico (Rijksoverheid (externe website)). Je ouder betaalt er dus geen eigen risico voor. Vraag de zorgverzekeraar welke aanbieders een contract hebben.

Krijgt je ouder later een Wlz-indicatie, dan valt het casemanagement onder de Wlz. Lees hoe je een Wlz-indicatie aanvraagt.

Wat als er een wachtlijst is?

• Bel de zorgverzekeraar van je ouder. De verzekeraar heeft zorgplicht en kan in actie komen (Alzheimer Nederland (externe website)).
• Vraag de huisarts of de praktijkondersteuner. Bij minder ingewikkelde vragen kan een wijkverpleegkundige of de praktijkondersteuner van de huisarts die rol ook vervullen (Zorgverzekeraars Nederland (externe website)).
• Bel intussen de DementieLijn: 0800-5088, gratis, maandag tot en met vrijdag van 9.00 tot 21.00 uur (Dementie.nl (externe website)).

Zo heb je er het meeste aan

• Schrijf vóór het eerste gesprek op wat je ziet en waar je tegenaan loopt.
• Spreek af wie in de familie het vaste aanspreekpunt is.
• Zeg eerlijk wat jij wel en niet kunt doen. Dat hoort ook in het zorgplan (Thuisarts (externe website)).
• Neem contact op met de casemanager als je vragen hebt over hulp thuis of over omgaan met je ouder, en als de zorg te zwaar wordt (Thuisarts (externe website)).

Meer over de eerste maanden na de diagnose lees je in het stappenplan bij beginnende dementie. Woont je ouder alleen? Lees wat kan bij dementie en alleen wonen.

Veelgestelde vragen