Naar de inhoud

Gids

Longontsteking bij ouderen: signalen en wanneer bellen

Bij een longontsteking hoest je ouder, is benauwd, heeft koorts en voelt zich ziek. Mensen van 75 jaar en ouder hebben er een grotere kans op. Bel direct de huisarts of de huisartsenspoedpost als je ouder snel of moeilijk ademt in rust, suf of verward wordt, of veel bloed ophoest. Denk je aan longontsteking? Bel dan dezelfde dag.

In het kort

  • Klachten: ziek voelen, hoesten, koorts van 38 graden of hoger, benauwd zijn en sneller of moeilijker ademen.
  • Direct bellen: snel of moeilijk ademen in rust, piepen, suf of in de war, veel bloed ophoesten of snel zieker worden.
  • Grotere kans: 75 jaar of ouder, COPD, diabetes, hartfalen of lang op bed liggen.
  • Herstel: koorts zakt meestal binnen 2 dagen na de start met medicijnen; hoesten kan 4 weken duren.
  • Griepprik: wie 60 jaar of ouder is, krijgt in oktober of november een uitnodiging van de huisarts.

Laatst bijgewerkt:

Op deze pagina
  1. Longontsteking bij ouderen: de klachten
  2. Wanneer bellen bij longontsteking?
  3. Waarom is longontsteking bij ouderen een groter risico?
  4. Herstel van longontsteking bij ouderen: hoe lang duurt het?
  5. Wat kun je zelf doen?
  6. Griep bij ouderen: wanneer de huisarts bellen?
  7. Na het ziekenhuis weer thuis
  8. Veelgestelde vragen

Longontsteking bij ouderen: de klachten

Bij een longontsteking zijn de kleine longbuisjes en de longblaasjes ontstoken. De longen halen dan minder goed zuurstof uit de lucht. Longontsteking komt het vaakst voor bij jonge kinderen en bij oudere mensen (Thuisarts (externe website)). Vaak zie je:

  • je ouder voelt zich ziek;
  • hoesten;
  • koorts: 38 graden of hoger;
  • benauwd zijn en sneller of moeilijker ademen.

Soms komt daar iets bij: een snellere hartslag, slap en zonder energie zijn, erg moe zijn, een beetje bloed ophoesten of pijn bij diep inademen.

Wanneer bellen bij longontsteking?

Denk je dat je ouder longontsteking heeft? Bel dan dezelfde dag de huisarts of de huisartsenspoedpost. Heeft je ouder al medicijnen voor een longontsteking, dan gelden deze regels van Thuisarts (Thuisarts (externe website)).

  • Bel direct de huisarts of de huisartsenspoedpost als je ouder snel of moeilijk ademt bij rustig zitten of liggen.
  • Bel direct bij een piepend geluid bij het ademen.
  • Bel direct als je ouder in de war raakt of suf wordt: erg slaperig, en niet of niet goed reageert als je iets zegt.
  • Bel direct als je ouder veel bloed ophoest, bijvoorbeeld een lepel vol, of klonten bloed.
  • Bel direct als je ouder snel zieker wordt.
  • Bel dezelfde dag als je ouder al 2 dagen medicijnen slikt en nog steeds koorts heeft (38 graden of hoger).
  • Bel dezelfde dag als de klachten na 3 dagen nog niet minder zijn.
  • Bel dezelfde dag als de koorts terugkomt nadat die een paar dagen weg was.

Kan je ouder zelf niet goed bellen, dan mag jij of iemand anders dat doen. Is er acuut gevaar, bel dan 112. Wordt je ouder ineens verward, lees dan ook over een delier: plotselinge verwardheid kan bij ouderen een lichamelijke oorzaak hebben, zoals een ontsteking.

Waarom is longontsteking bij ouderen een groter risico?

Werkt de afweer minder goed of is iemand al minder gezond, dan is de kans op longontsteking groter. Bacteriën of virussen die iemand normaal niet erg ziek maken, kunnen dat dan wel doen. Thuisarts noemt deze situaties (Thuisarts (externe website)):

  • 75 jaar of ouder zijn;
  • COPD;
  • diabetes, vooral bij het spuiten van insuline;
  • hartfalen;
  • roken;
  • een minder goede afweer, door een ziekte of door medicijnen;
  • lang op bed liggen, bijvoorbeeld door een ziekte of een gebroken heup.

Een longontsteking kan besmettelijk zijn, omdat de oorzaak vaak een virus of bacterie is. Wie zo'n virus of bacterie binnenkrijgt, wordt niet altijd ziek.

Herstel van longontsteking bij ouderen: hoe lang duurt het?

Herstel volgens Thuisarts

Koorts

Meestal weg binnen 2 dagen na de start met medicijnen

Bron: Thuisarts.nl (NHG) · gecontroleerd op

Hoesten

Kan nog 4 weken duren, soms langer

Bron: Thuisarts.nl (NHG) · gecontroleerd op

Moeheid

Kan soms een paar maanden duren

Bron: Thuisarts.nl (NHG) · gecontroleerd op

Meestal krijgt iemand met longontsteking antibiotica. Belangrijk: je ouder slikt de pillen tot ze op zijn, ook als de klachten weg zijn (Thuisarts (externe website)). Vergeet je ouder medicijnen snel? Lees over een medicijndispenser.

Maak op een werkdag een afspraak bij de huisarts als je ouder na een longontsteking langer dan 4 weken blijft hoesten of moe blijft, soms nog een beetje bloed ophoest, of gewicht verliest zonder daar moeite voor te doen.

Wat kun je zelf doen?

  • Drinken: 1,5 tot 2 liter per dag, bijvoorbeeld water of thee. Bij koorts is genoeg drinken extra belangrijk.
  • Rust: zeker als je ouder slap, zwak of moe is.
  • Niet roken, en vraag bezoek om dat ook niet te doen.
  • Paracetamol bij pijn; kijk op de verpakking of vraag de apotheek hoeveel je ouder mag nemen. Hoestdrank en hoesttabletten helpen niet tegen hoest of slijm.

Dit zijn de adviezen van Thuisarts (externe website). Woont je ouder alleen, dan kun je daarnaast praktisch helpen: zet drinken binnen handbereik, regel boodschappen of maaltijden aan huis en spreek af wie er elke dag even belt of langsgaat. Eet of drinkt je ouder bijna niets meer, lees dan je ouder eet niet meer.

Griep bij ouderen: wanneer de huisarts bellen?

Griep komt vooral voor tussen december en april. Bij de meeste mensen gaat het vanzelf over, maar sommige mensen worden er erg ziek van. Uit griep kan ook een longontsteking ontstaan (Thuisarts (externe website)).

  • Bel direct de huisarts of de huisartsenspoedpost als je ouder steeds zieker wordt, benauwd wordt of steeds meer moeite krijgt met ademen, is flauwgevallen, pijn op de borst krijgt, of suf of in de war is.
  • Bel de huisarts als je ouder heel weinig drinkt of plast, of opnieuw koorts krijgt na een paar dagen zonder koorts.
  • Bel de huisarts bij griep als je ouder weinig afweer heeft, of een ernstige ziekte van hart en bloedvaten, een ernstige longziekte zoals ernstig COPD, een nierziekte of een leverziekte.

De griepprik

Wie krijgt een uitnodiging?

Onder anderen iedereen van 60 jaar of ouder

De huisarts stuurt de uitnodiging voor de gratis griepprik in oktober of november.

Bron: Thuisarts.nl (NHG) · gecontroleerd op

Beste moment

Tussen half oktober en eind november

De griepprik werkt pas na 2 weken.

Bron: Thuisarts.nl (NHG) · gecontroleerd op

Sommige groepen krijgen ook een uitnodiging voor een gratis prik tegen pneumokokken, een bacterie die longontsteking kan geven. Dat hangt af van de leeftijd. Die prik kan tegelijk met de griepprik (Thuisarts (externe website)). Heeft je ouder geen uitnodiging gekregen? Vraag het de huisarts.

Na het ziekenhuis weer thuis

Soms is behandeling in het ziekenhuis nodig. Komt je ouder daarna weer thuis, dan kan hij of zij nog lang moe blijven. Lees wat je regelt in je ouder komt uit het ziekenhuis. Lukt naar huis gaan nog niet, dan is er soms een tijdelijk eerstelijnsverblijf.

Veelgestelde vragen

Wat zijn de symptomen van longontsteking bij ouderen?

Je ouder voelt zich ziek, hoest, heeft koorts van 38 graden of hoger, is benauwd en ademt sneller of moeilijker. Soms ook: een snelle hartslag, erg moe zijn, een beetje bloed ophoesten of pijn bij diep inademen.

Wanneer moet je de huisarts bellen bij longontsteking?

Bel direct als je ouder snel of moeilijk ademt in rust, piept bij het ademen, suf of verward wordt, veel bloed ophoest of snel zieker wordt. Denk je dat je ouder longontsteking heeft, bel dan dezelfde dag de huisarts of de huisartsenspoedpost.

Hoe lang duurt herstel van een longontsteking bij ouderen?

De koorts is meestal binnen 2 dagen na de start met medicijnen weg. Het duurt vaak weken voordat de klachten echt over zijn: hoesten kan 4 weken duren en moeheid soms een paar maanden.

Is longontsteking bij ouderen besmettelijk?

Dat kan. De oorzaak is vaak een virus of bacterie, en die kun je doorgeven door hoesten of niezen. Wie het virus of de bacterie binnenkrijgt, wordt niet altijd ziek.

Hebben ouderen meer kans op longontsteking?

Ja. Mensen van 75 jaar en ouder hebben een grotere kans op longontsteking, net als mensen met COPD, diabetes, hartfalen of een minder goede afweer. Bacteriën of virussen die anderen niet erg ziek maken, kunnen dat bij hen wel doen.

Is griep gevaarlijk voor ouderen?

Griep gaat meestal vanzelf over, maar sommige mensen worden er erg ziek van of krijgen er een longontsteking bij. Daarom krijgt iedereen van 60 jaar of ouder een uitnodiging voor de gratis griepprik.

Wanneer krijgen ouderen de griepprik?

De huisarts stuurt in oktober of november een uitnodiging. Het beste moment voor de griepprik is tussen half oktober en eind november, want de prik werkt pas na 2 weken.

Helpt hoestdrank bij longontsteking?

Nee. Volgens Thuisarts helpen hoestdrankjes en hoesttabletten niet tegen hoest of slijm, en de longontsteking gaat er niet sneller van over. Genoeg drinken en rust helpen wel om je beter te voelen.

Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.

Bronnen

  1. Thuisarts.nl (NHG) — Ik heb longontsteking (klachten, grotere kans, wanneer bellen) — geraadpleegd op 16 november 2026
  2. Thuisarts.nl (NHG) — Ik heb griep (klachten, wanneer bellen) — geraadpleegd op 16 november 2026
  3. Thuisarts.nl (NHG) — Ik denk na over de griepprik (wie een uitnodiging krijgt, wanneer) — geraadpleegd op 16 november 2026

Laatst bijgewerkt:

Verder lezen