Vergeetachtig of dementie? Wanneer je naar de huisarts gaat

Wat hoort bij ouder worden?

Volgens Thuisarts (externe website) werkt het geheugen bij veel mensen trager naarmate ze ouder worden. Bijvoorbeeld:

• een naam die even niet te binnen schiet;
• vergeten waarom je naar de keuken liep;
• af en toe een afspraak vergeten;
• telefoonnummers niet meer uit je hoofd kennen;
• minder dingen tegelijk kunnen onthouden, of moeite met concentreren tijdens het koken of bellen.

Wanneer is het meer dan vergeetachtig?

Het verschil zit vaak in wat er misgaat en hoe vaak. Dementie.nl geeft een voorbeeld: even niet weten waarom je naar boven liep is normaal, maar verdwalen op je vaste route naar de supermarkt is reden tot zorg (Dementie.nl (externe website)). Bij dementie komen de klachten terug, gaan gewone dingen steeds moeilijker en kan ook het gedrag veranderen (Alzheimer Nederland (externe website)).

Op welke tien signalen je kunt letten, lees je in eerste tekenen van dementie bij je ouder.

Andere oorzaken van vergeetachtigheid

Vergeetachtig zijn hoeft niet door dementie te komen. Thuisarts noemt onder andere (Ik vergeet snel dingen (externe website), Ik ben bang dat ik dementie krijg (externe website)):

• stress en ingrijpende gebeurtenissen, zoals het overlijden van een partner;
• somberheid of depressie;
• sommige medicijnen, zoals slaapmiddelen, antidepressiva en middelen tegen urineverlies of een vergrote prostaat;
• alcohol;
• slecht horen;
• een ontsteking of een probleem met de schildklier, wat soms blijkt uit bloedonderzoek.

Stop nooit zelf met medicijnen. Bespreek het met de huisarts of de apotheek. Is je vader of moeder kort geleden alleen komen te staan? Lees wat helpt als je moeder alleen is na het overlijden van je vader.

Wanneer naar de huisarts?

Maak een afspraak bij de huisarts als (Thuisarts (externe website)):

• het geheugen snel slechter wordt;
• de klachten hinderen bij gewone dagelijkse dingen;
• de klachten steeds erger worden;
• je ouder meer geheugenproblemen lijkt te hebben dan leeftijdsgenoten;
• je ouder bang is om dementie te krijgen.

Wat gebeurt er bij de huisarts?

1. 1GesprekkenDe huisarts praat een paar keer met je ouder, en apart met een naaste, zoals jij. Schrijf vooraf op wat je ziet.
2. 2OnderzoekLichamelijk onderzoek, bijvoorbeeld van bewegen, horen en zien. Bloedonderzoek alleen als er misschien een andere oorzaak is. Een hersenscan is meestal niet nodig.
3. 3Een geheugentestEen korte test, soms door de praktijkondersteuner. Er zijn ook testen voor mensen die weinig Nederlands spreken.
4. 4De uitslagDe huisarts bespreekt of het geen dementie is, wel dementie, of dat er twijfel is. Bij twijfel kan je ouder naar het ziekenhuis voor meer onderzoek, als hij of zij dat wil (Thuisarts (externe website)).

Een geheugentest: wat is het wel en niet?

Op internet staan geheugentesten, ook van Alzheimer Nederland. Zo'n test kan laten zien dat er misschien iets speelt, maar stelt geen diagnose. Wil je weten of het dementie is, ga dan naar de huisarts (Alzheimer Nederland (externe website)). Daarom staat er op deze site bewust geen test.

Twijfelt je ouder of hij of zij onderzoek wil? De keuzehulp van Thuisarts (externe website) helpt bij die keuze: wel onderzoek, geen onderzoek, of nog even wachten.

Hoe gaat het verder?

Veel mensen met geheugenklachten krijgen geen dementie; vaak blijven de klachten gelijk. Bij een deel worden de klachten langzaam erger. Van die groep krijgt ongeveer de helft na gemiddeld vijf jaar dementie (Thuisarts (externe website)). Blijf dus samen opletten, en ga terug naar de huisarts als het verandert. Blijkt het beginnende dementie? Dan helpt het stappenplan voor familie. De huisarts kan je dan doorverwijzen naar een casemanager dementie: een vaste begeleider voor je ouder en voor jou. Je kunt het ook zelf vragen aan de wijkverpleegkundige; die stelt vast of casemanagement nodig is (Zorgverzekeraars Nederland (externe website)).

Wil je ouder niet naar de huisarts? Lees hoe je je zorgen bespreekbaar maakt. Woont je ouder alleen? Lees wat er kan bij vergeetachtigheid en alleen wonen.

Veelgestelde vragen