Naar de inhoud

Begrip

Wat is de wettelijke verdeling van een erfenis?

De wettelijke verdeling geldt als een getrouwde ouder overlijdt en kinderen nalaat, zonder testament dat iets anders zegt. De partner krijgt dan alle bezittingen en betaalt de schulden. De kinderen zijn wel erfgenaam, maar krijgen alleen een vordering in geld op de partner. Die kunnen ze meestal pas opeisen als ook de tweede ouder overlijdt.

In het kort

  • Voor wie: getrouwde of geregistreerde partners met kinderen. Niet voor samenwonenden.
  • Partner krijgt alles: huis, spaargeld en spullen, en ook de schulden.
  • Kinderen: een vordering in geld ter grootte van hun erfdeel, meestal pas opeisbaar na het overlijden van de partner.
  • Ongedaan maken: de partner kan dat binnen drie maanden, met een akte bij de notaris.
  • Testament: daarmee kan je ouder van de wettelijke verdeling afwijken of haar aanvullen.

Laatst bijgewerkt:

Op deze pagina
  1. Wat houdt de wettelijke verdeling in?
  2. Voor wie geldt de wettelijke verdeling?
  3. Wat krijgen de kinderen en wanneer?
  4. Wat moet je regelen bij de wettelijke verdeling?
  5. Wat als er een testament is dat afwijkt?
  6. Veelgestelde vragen

Wat houdt de wettelijke verdeling in?

Bij de wettelijke verdeling krijgt de echtgenoot van de overledene van rechtswege alle goederen van de nalatenschap en betaalt hij de schulden. Ieder kind krijgt als erfgenaam een geldvordering op de echtgenoot, ter grootte van zijn erfdeel.

Bron van deze uitleg: Burgerlijk Wetboek Boek 4 (erfrecht), onder meer artikelen 10, 13, 18, 28-30, 42, 63, 64, 85, 94, 97, 142-149, 188 en 190-193, geldend vanaf 1 juli 2025 (externe website), bekeken op 16 november 2026.

Dat staat in het Burgerlijk Wetboek, Boek 4, artikel 13. De KNB legt het doel zo uit: de partner hoeft het huis of andere spullen niet te verkopen om de kinderen uit te betalen. De kinderen erven dus wel, maar krijgen hun deel later.

Voor wie geldt de wettelijke verdeling?

De wettelijke verdeling geldt automatisch als je overleden vader of moeder getrouwd was of een geregistreerd partnerschap had, en kinderen achterlaat. Het testament kan haar uitsluiten. Ze geldt niet:

  • voor ouders die alleen samenwoonden: een samenwonende partner erft alleen met een testament;
  • als het testament bepaalt dat de wettelijke verdeling niet geldt, bijvoorbeeld omdat de kinderen meteen erven en de partner vruchtgebruik krijgt.

Is je moeder achtergebleven na het overlijden van je vader? Lees dan ook je moeder alleen na het overlijden van je vader voor wat er verder op haar afkomt.

Wat krijgen de kinderen en wanneer?

Rechten van de kinderen bij de wettelijke verdeling

Erfdeel

Partner en kinderen erven voor gelijke delen

Een partner en twee kinderen: ieder een derde. De kinderen krijgen hun derde als vordering in geld.

Bron: Burgerlijk Wetboek, artikelen 4:10 en 4:11 · gecontroleerd op

Wanneer opeisbaar

Bij overlijden of faillissement van de partner, of bij schuldsanering

Of in situaties die het testament noemt, zoals verhuizing naar een verzorgingshuis.

Bron: Burgerlijk Wetboek, artikel 4:13 lid 3 · gecontroleerd op

Ongedaan maken

Door de partner, binnen drie maanden na het overlijden, met een notariële akte

Daarna ingeschreven in het boedelregister.

Bron: Burgerlijk Wetboek, artikel 4:18 · gecontroleerd op

De vordering van een kind is een bedrag in geld. Het groeit niet mee met de waarde van het huis. Er komt alleen rente bij voor zover de wettelijke rente hoger is dan 6% per jaar, tenzij het testament, of de partner en het kind samen, iets anders bepalen (artikel 4:13 lid 4). Hoeveel kinderen en partner belastingvrij erven, lees je in vrijstelling erfbelasting 2027.

Wat moet je regelen bij de wettelijke verdeling?

  1. Kijk of er een testament isEen notaris zoekt dat na in het Centraal Testamentenregister. Het testament kan de wettelijke verdeling uitsluiten of aanvullen.
  2. Laat de verdeling vastleggenDe notaris kan in de verklaring van erfrecht opnemen dat de erfenis volgens de wettelijke verdeling is verdeeld. Dan kan de partner bij de bank en het Kadaster verder.
  3. Leg de vordering van de kinderen vastHet is verstandig te noteren hoe groot ieders vordering is. Dan is later duidelijk wat de kinderen krijgen als de tweede ouder overlijdt.
  4. Overleg binnen drie maandenWil de partner de wettelijke verdeling ongedaan maken, dan moet dat binnen drie maanden bij de notaris.

Gaat de achterblijvende ouder later naar een verpleeghuis? Dan blijft het vermogen van die ouder meetellen voor de eigen bijdrage, via de vermogensinkomensbijtelling.

Wat als er een testament is dat afwijkt?

Met een testament kan je ouder kiezen voor de wettelijke verdeling en die aanvullen, of iets heel anders regelen. Een veelgebruikte variant is dat de kinderen meteen eigenaar worden en de partner het vruchtgebruik houdt. Een onterfd kind houdt recht op zijn legitieme portie; bij de wettelijke verdeling krijgt het die pas na het overlijden van de partner.

Wettelijke verdeling en Kinderen erven, partner vruchtgebruik naast elkaar
KenmerkWettelijke verdelingKinderen erven, partner vruchtgebruik
Eigenaar van het huisWettelijke verdelingDe partner.Kinderen erven, partner vruchtgebruikDe kinderen.
Gebruik van het huisWettelijke verdelingDe partner.Kinderen erven, partner vruchtgebruikDe partner, zolang het vruchtgebruik loopt.
Wat de kinderen hebbenWettelijke verdelingEen vordering in geld op de partner.Kinderen erven, partner vruchtgebruikHet eigendom, zonder het gebruik.
Hoe geregeldWettelijke verdelingAutomatisch door de wet.Kinderen erven, partner vruchtgebruikAlleen met een testament.

Veelgestelde vragen

Wie erft als er geen testament is en de ouders getrouwd waren?

Partner en kinderen erven samen, maar door de wettelijke verdeling krijgt de partner alle bezittingen. De kinderen krijgen een vordering in geld ter grootte van hun erfdeel.

Wanneer krijgen kinderen hun erfdeel bij de wettelijke verdeling?

Meestal pas als de tweede ouder overlijdt. Eerder alleen als de partner failliet gaat of in de schuldsanering komt, of in situaties die in het testament staan.

Kan de wettelijke verdeling ongedaan worden gemaakt?

Ja, door de partner, binnen drie maanden na het overlijden. Dat gaat met een verklaring bij de notaris, die wordt ingeschreven in het boedelregister.

Geldt de wettelijke verdeling ook voor samenwonenden?

Nee. Alleen bij een huwelijk of geregistreerd partnerschap. Een samenwonende partner erft alleen als dat in een testament staat.

Mag de langstlevende ouder het huis verkopen bij de wettelijke verdeling?

Ja. De partner wordt eigenaar van alle bezittingen, ook van het huis. De kinderen hebben alleen een vordering in geld, die meestal pas opeisbaar is als de partner overlijdt.

Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.

Bronnen

  1. Burgerlijk Wetboek Boek 4 (erfrecht), onder meer artikelen 10, 13, 18, 28-30, 42, 63, 64, 85, 94, 97, 142-149, 188 en 190-193, geldend vanaf 1 juli 2025 — geraadpleegd op 16 november 2026
  2. KNB — Brochure 'Hoe regel ik mijn testament?' (versie februari 2024, pdf) — geraadpleegd op 16 november 2026
  3. KNB — Brochure 'Een erfenis, wat nu?' (versie maart 2026, pdf) — geraadpleegd op 16 november 2026
  4. Notaris.nl (KNB) — Erfenis voor je partner — geraadpleegd op 16 november 2026

Laatst bijgewerkt:

Verder lezen