Naar de inhoud

Begrip

Wat is een indicatie in de zorg?

Een indicatie is de vaststelling dat je ouder zorg of hulp nodig heeft, en welke. Het is de toegang tot wijkverpleging, hulp van de gemeente en langdurige zorg. Wie de indicatie geeft, hangt af van de wet: de wijkverpleegkundige voor verpleging en verzorging thuis, de gemeente voor hulp uit de Wmo en het CIZ voor langdurige zorg.

In het kort

  • Wijkverpleging: de wijkverpleegkundige stelt de indicatie. Een verwijzing is niet nodig.
  • Hulp van de gemeente (Wmo): de gemeente onderzoekt en stuurt een beschikking. In de praktijk heet dat vaak ook indicatie.
  • Langdurige zorg (Wlz): het CIZ geeft een indicatie met een zorgprofiel. Bijna altijd levenslang geldig.
  • Kosten: een indicatie aanvragen is gratis. Voor de zorg zelf kan een eigen bijdrage gelden.
  • Niet eens met het besluit: tegen een besluit van het CIZ of de gemeente kun je bezwaar maken.

Laatst bijgewerkt:

Op deze pagina
  1. Wat betekent indicatie in de zorg?
  2. Wanneer heb je een indicatie nodig?
  3. Wat kost een indicatie?
  4. Hoe vraag je een indicatie aan?
  5. Verschil tussen indicatie, beschikking en verwijzing
  6. Veelgestelde vragen

Wat betekent indicatie in de zorg?

Een indicatie is een besluit waarin staat dat iemand recht heeft op zorg; zo omschrijft het Zorginstituut de indicatie voor de Wet langdurige zorg. Het vaststellen zelf heet indicatiestelling: bekijken welke zorg nodig is en wie die moet leveren.

Bron van deze uitleg: Zorginstituut Nederland — Toegang tot zorg uit de Wlz (externe website), bekeken op 16 november 2026.

Het woord wordt bij alle drie de zorgwetten gebruikt, maar het betekent niet overal precies hetzelfde. Bij wijkverpleging is het een vaststelling door de wijkverpleegkundige. Bij de gemeente krijg je een brief die beschikking heet. En alleen bij de Wet langdurige zorg is de indicatie een officieel besluit van een aparte organisatie, het CIZ.

Wanneer heb je een indicatie nodig?

Zodra je vader of moeder zorg of hulp nodig heeft die niet onder de gewone zorg van huisarts of ziekenhuis valt. Welke indicatie dat is, hangt af van de zorg:

  • Verpleging en verzorging thuis: de wijkverpleegkundige bekijkt samen met je ouder welke zorg nodig is. Zie wijkverpleging.
  • Huishoudelijke hulp, begeleiding, dagbesteding, hulpmiddelen: de gemeente onderzoekt de situatie en beslist. Wat begeleiding is, lees je in individuele begeleiding. Zie Wmo indicatie aanvragen.
  • Blijvend 24 uur per dag zorg in de buurt of toezicht: het CIZ beslist over een Wlz-indicatie. Verhuist je ouder naar een instelling, dan heeft een partner die meeverhuist zelf geen indicatie nodig: zie partneropname.

In een Wlz-indicatie staat ook een zorgprofiel. Dat zegt iets over de soort zorg en ongeveer hoeveel. Wat de profielen betekenen, lees je in CIZ-indicatie en zorgprofielen.

Wat kost een indicatie?

Niets: de wijkverpleegkundige, de gemeente en het CIZ rekenen geen kosten voor het vaststellen. Wat je ouder voor de zorg zelf betaalt, verschilt per wet.

De drie indicaties naast elkaar

Wijkverpleging (zorgverzekering)

Geen eigen bijdrage en geen eigen risico

De indicatie geldt voor beperkte tijd. Daarna bekijkt de wijkverpleegkundige het opnieuw.

Bron: Regelhulp · gecontroleerd op

Hulp van de gemeente (Wmo)

Meestal € 21,80 eigen bijdrage per maand in 2026

De beschikking is vaak beperkt geldig, bijvoorbeeld een half jaar. Langer of voor onbepaalde tijd mag ook.

Bron: CAK en Regelhulp · gecontroleerd op

Langdurige zorg (Wlz)

Eigen bijdrage naar inkomen en vermogen

Bijna alle Wlz-indicaties zijn levenslang geldig.

Bron: Regelhulp · gecontroleerd op

Hoe vraag je een indicatie aan?

  1. Bepaal welke zorg nodig isSchrijf op wat niet meer lukt: wassen, aankleden, het huishouden, medicijnen, of alleen thuis zijn. Twijfel je welk loket het is? Begin bij de huisarts of lees thuiszorg aanvragen.
  2. Wijkverpleging: bel een thuiszorgorganisatieDe wijkverpleegkundige komt langs en stelt de indicatie. Ze kijkt naar wat je ouder zelf kan, wat de omgeving kan doen en waar een zorgverlener bij nodig is.
  3. Wmo: meld je bij de gemeenteNa de melding onderzoekt de gemeente de situatie, uiterlijk binnen 6 weken. Daar hoort een gesprek bij: het keukentafelgesprek. Daarna doe je de aanvraag en volgt binnen 2 weken de beschikking.
  4. Wlz: doe een aanvraag bij het CIZHet CIZ beoordeelt of je ouder aan de voorwaarden voldoet. De stappen staan in Wlz-indicatie aanvragen bij het CIZ.
  5. Lees het besluit goedKlopt het niet met wat je ouder nodig heeft? Tegen een besluit van de gemeente of het CIZ kun je bezwaar maken. Bij wijkverpleging bespreek je het met de wijkverpleegkundige.

Verschil tussen indicatie, beschikking en verwijzing

Een beschikking is de brief van de gemeente waarin staat welke ondersteuning je ouder krijgt en hoe lang. Volgens Regelhulp wordt die toewijzing in de praktijk vaak indicatie genoemd. Bij de gemeente zijn indicatie en beschikking dus bijna hetzelfde.

Een verwijzing is iets anders: dat is een briefje van de huisarts of specialist waarmee je naar een andere zorgverlener kunt. Voor wijkverpleging is geen verwijzing nodig. En het zorgprofiel is een onderdeel van de Wlz-indicatie: het beschrijft welke zorg bij je ouder past.

Indicatie en Verwijzing naast elkaar
KenmerkIndicatieVerwijzing
Wat het isIndicatieDe vaststelling welke zorg of hulp je ouder krijgt.VerwijzingEen brief waarmee je naar een andere zorgverlener kunt.
Wie geeft hetIndicatieDe wijkverpleegkundige, de gemeente of het CIZ.VerwijzingMeestal de huisarts of een medisch specialist.
WaarvoorIndicatieWijkverpleging, hulp uit de Wmo en langdurige zorg.VerwijzingBijvoorbeeld het ziekenhuis of behandeling door een specialist ouderengeneeskunde.
Bezwaar mogelijkIndicatieJa, tegen een besluit van de gemeente of het CIZ.VerwijzingNee: een verwijzing is geen besluit.

Veelgestelde vragen

Wat is een zorgindicatie?

Een zorgindicatie is de vaststelling dat iemand zorg nodig heeft en recht heeft op vergoeding daarvan. Voor wijkverpleging stelt de wijkverpleegkundige de indicatie, voor hulp uit de Wmo de gemeente en voor langdurige zorg het CIZ.

Wie geeft een indicatie voor thuiszorg?

Dat hangt af van de soort thuiszorg. Voor verpleging en verzorging is dat de wijkverpleegkundige. Voor huishoudelijke hulp en begeleiding is dat de gemeente. Voor langdurige, intensieve zorg thuis is dat het CIZ.

Hoe lang is een indicatie geldig?

Dat verschilt. Wmo-ondersteuning en wijkverpleging krijg je voor beperkte tijd; daarna vraag je het opnieuw aan. Bijna alle Wlz-indicaties zijn levenslang geldig.

Wat is het verschil tussen een indicatie en een beschikking?

Bij de gemeente is er bijna geen verschil. De beschikking is de brief waarin staat welke ondersteuning je ouder krijgt en hoe lang. Die toewijzing wordt in de praktijk vaak indicatie genoemd.

Kun je meer dan één indicatie tegelijk hebben?

Ja, wijkverpleging en hulp van de gemeente kunnen naast elkaar bestaan. Krijgt je ouder een Wlz-indicatie, dan komt de zorg daarna uit de Wlz. Tot het CIZ heeft beslist, lopen de wijkverpleging en de Wmo-hulp door.

Wat is een herindicatie?

Een herindicatie is een nieuwe beoordeling omdat de situatie is veranderd. Heeft je ouder met een Wlz-indicatie later meer zorg nodig, dan regel je dat met het zorgkantoor. Soms is daarbij een herindicatie van het CIZ nodig.

Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.

Bronnen

  1. Zorginstituut Nederland — Toegang tot zorg uit de Wlz — geraadpleegd op 16 november 2026
  2. Zorginstituut Nederland — Wijkverpleging (18 jaar en ouder) — geraadpleegd op 16 november 2026
  3. Regelhulp (ministerie van VWS) — Verschillen tussen de Wmo, Zvw en Wlz — geraadpleegd op 16 november 2026
  4. Regelhulp (ministerie van VWS) — Wmo-ondersteuning aanvragen — geraadpleegd op 16 november 2026
  5. Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikelen 1.1.1 (begrippen), 2.1.4 en 2.1.4a (bijdrage), 2.3.2 (onderzoek), 2.3.3 (spoed) en 2.3.5 (beslissing), geldend vanaf 1 juli 2026 — geraadpleegd op 16 november 2026
  6. CAK — Eigen bijdrage Wmo (bedrag 2026) — geraadpleegd op 16 november 2026

Laatst bijgewerkt:

Verder lezen