Naar de inhoud

Begrip

Wat is een codicil en wanneer is het geldig?

Een codicil is een handgeschreven, gedateerd en ondertekend stuk waarin je ouder zonder notaris bepaalde spullen kan nalaten, zoals sieraden, kleding, boeken of een meubel. Ook uitvaartwensen kunnen erin. Geld, een auto of het huis kan je ouder zo niet nalaten: daarvoor is een testament bij de notaris nodig.

In het kort

  • Eisen: helemaal met de hand geschreven, met datum en handtekening.
  • Wel: kleren, lijfsieraden, bepaalde spullen uit de inboedel en bepaalde boeken.
  • Niet: geld, een auto, het huis of verzamelingen. Dat kan alleen in een testament.
  • Precies omschrijven: welk voorwerp en wie het krijgt.
  • Bewaren: thuis mag, maar bij een notaris wordt het zeker gevonden.

Laatst bijgewerkt:

Op deze pagina
  1. Wat betekent codicil?
  2. Wanneer is een codicil handig?
  3. Wat kost een codicil?
  4. Hoe schrijf je een geldig codicil?
  5. Wat is het verschil tussen een codicil en een testament?
  6. Veelgestelde vragen

Wat betekent codicil?

Een codicil is een onderhands stuk dat de erflater helemaal met de hand schrijft, dateert en ondertekent. Daarin kan hij zonder notaris kleren, lijfsieraden, bepaalde spullen uit de inboedel en bepaalde boeken aan iemand nalaten.

Bron van deze uitleg: Burgerlijk Wetboek Boek 4 (erfrecht), onder meer artikelen 10, 13, 18, 28-30, 42, 63, 64, 85, 94, 97, 142-149, 188 en 190-193, geldend vanaf 1 juli 2025 (externe website), bekeken op 16 november 2026.

Dat staat in het Burgerlijk Wetboek, Boek 4, artikel 97. Het woord codicil staat niet in de wet zelf, maar notarissen en de KNB-brochure over testamenten gebruiken het voor dit handgeschreven stuk. Juridisch maakt je ouder er een legaat mee: iemand krijgt een bepaald voorwerp uit de erfenis.

Wanneer is een codicil handig?

Volgens de KNB is een testament niet altijd nodig. Is je vader of moeder tevreden met hoe de wet de erfenis verdeelt, maar heeft hij speciale wensen voor zijn uitvaart of voor sommige spullen? Dan is een codicil genoeg. Denk aan:

  • de trouwring of een horloge voor een kleinkind;
  • een kast, een schilderij uit de inboedel of een bepaald boek voor een broer of zus;
  • wensen voor de begrafenis of crematie.

Staat duidelijk op papier wie welk voorwerp krijgt, dan hoeven de erfgenamen daar later niet over te beslissen. Na het overlijden zoek je het tussen de papieren, zoals in na overlijden ouder: stappenplan en checklist staat.

Wat kost een codicil?

Zelf een codicil schrijven kost niets. Je ouder kan het thuis bewaren. Het nadeel is volgens de KNB dat het dan misschien niet of te laat wordt gevonden, of dat iemand die niet blij is met de inhoud het laat verdwijnen. Daarom kan je ouder het ook bij een notaris in bewaring geven. Wat de notaris daarvoor vraagt, verschilt per kantoor; vraag het vooraf.

Eisen aan een codicil

Vorm

Geheel met de hand geschreven, gedagtekend en ondertekend

Getypt of geprint is niet geldig als codicil.

Bron: Burgerlijk Wetboek, artikel 4:97 · gecontroleerd op

Wat kan erin

Kleren, lijfstoebehoren en bepaalde lijfsieraden, bepaalde zaken uit de inboedel en bepaalde boeken

Bron: Burgerlijk Wetboek, artikel 4:97 · gecontroleerd op

Wat niet kan

Geld, een auto en verzamelingen of spullen die niet tot de inboedel horen

Daarvoor is een testament nodig.

Bron: KNB-brochure Hoe regel ik mijn testament? · gecontroleerd op

Hoe schrijf je een geldig codicil?

  1. Met de hand schrijvenJe ouder schrijft alles zelf met de hand. Helpen met nadenken mag, maar jij schrijft niet voor hem.
  2. Precies omschrijvenNoem het voorwerp zo dat er geen twijfel is: niet 'mijn ring', maar 'mijn gouden trouwring met de datum erin'. Noem ook voluit wie het krijgt.
  3. Datum en handtekeningZet de datum erop en laat je ouder ondertekenen. Zonder datum of handtekening is het niet geldig.
  4. Bewaren en vertellen waar het ligtThuis bij de belangrijke papieren of bij een notaris. Vertel de erfgenamen dat er een codicil is en waar het ligt.

Een codicil kan naast een testament bestaan. Staat er iets in dat het testament tegenspreekt, vraag dan een notaris om uitleg.

Wat is het verschil tussen een codicil en een testament?

Een testament maak je bij de notaris en daarin kun je alles regelen: wie erft, hoeveel, een executeur, onterven. Een codicil schrijf je zelf, maar daarin kan alleen een beperkte lijst spullen en uitvaartwensen. Voor wie meer wil regelen dan wie welk sieraad krijgt, is een codicil dus niet genoeg.

Codicil en Testament naast elkaar
KenmerkCodicilTestament
Wie maakt hetCodicilJe ouder zelf, met de hand.TestamentDe notaris, in een akte.
Wat kan erinCodicilKleren, sieraden, bepaalde inboedel en boeken, uitvaartwensen.TestamentAlles: erfgenamen, geld, huis, legaten, executeur.
KostenCodicilGeen, behalve bij bewaring bij een notaris.TestamentVolgens notaris.nl gemiddeld vanaf ongeveer € 650 (november 2026).
Gevonden wordenCodicilAlleen als iemand het vindt of de notaris het bewaart.TestamentStaat in het Centraal Testamentenregister.

Veelgestelde vragen

Wat is een codicil bij een testament?

Een handgeschreven, gedateerd en ondertekend stuk waarin je zonder notaris kleren, sieraden, bepaalde inboedel en boeken nalaat. Het kan naast een testament bestaan, maar vervangt het niet.

Wanneer is een codicil rechtsgeldig?

Als je ouder het helemaal met de hand heeft geschreven, er een datum op heeft gezet en het heeft ondertekend. Elk voorwerp moet precies omschreven zijn.

Kun je geld nalaten in een codicil?

Nee. Geld, een auto of het huis kan alleen via een testament bij de notaris. Een codicil is voor kleren, sieraden, bepaalde inboedel en boeken.

In welk wetsartikel staat het codicil?

In het Burgerlijk Wetboek, Boek 4, artikel 97. Het woord codicil zelf staat niet in de wet.

Mag een codicil getypt zijn?

Nee. Een codicil moet geheel met de hand geschreven zijn, met datum en handtekening.

Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.

Bronnen

  1. Burgerlijk Wetboek Boek 4 (erfrecht), onder meer artikelen 10, 13, 18, 28-30, 42, 63, 64, 85, 94, 97, 142-149, 188 en 190-193, geldend vanaf 1 juli 2025 — geraadpleegd op 16 november 2026
  2. KNB — Brochure 'Hoe regel ik mijn testament?' (versie februari 2024, pdf) — geraadpleegd op 16 november 2026
  3. Notaris.nl (KNB) — Testament opstellen — geraadpleegd op 16 november 2026

Laatst bijgewerkt:

Verder lezen