Begrip
Wat is beneficiair aanvaarden van een erfenis?
Beneficiair aanvaarden betekent dat je de erfenis van je ouder accepteert, maar niet met je eigen geld aansprakelijk bent voor de schulden. Je legt die keuze vast bij de rechtbank. Daarna moet de erfenis volgens vaste regels worden afgewikkeld: de vereffening. Dat is meer werk, maar beschermt je als er misschien schulden zijn.
In het kort
- Drie keuzes: zuiver aanvaarden, beneficiair aanvaarden of verwerpen. Iedere erfgenaam kiest zelf.
- Beneficiair: je krijgt wat overblijft, maar betaalt schulden niet uit eigen zak.
- Via de rechtbank: een schriftelijke verklaring bij de griffie, zelf of via een notaris.
- Vereffening: daarna volgt een vaste procedure met boedelbeschrijving. Doe je dat niet goed, dan kun je alsnog aansprakelijk worden.
- Pas op: wie zich als erfgenaam gedraagt, kan per ongeluk zuiver aanvaarden.
Laatst bijgewerkt:
Op deze pagina
Wat betekent beneficiair aanvaarden?
Als je een erfenis beneficiair aanvaardt, krijg je wel de erfenis, maar ben je niet aansprakelijk voor eventuele schulden. Je kiest hiervoor vooral als je denkt dat de schulden hoger kunnen zijn dan de bezittingen.
Bron van deze uitleg: Notaris.nl (KNB) — Erfenis beneficiair aanvaarden (externe website), bekeken op 16 november 2026.
In de wet heet het aanvaarden onder voorrecht van boedelbeschrijving (Burgerlijk Wetboek, Boek 4, artikel 190). Een gemaakte keuze is onherroepelijk: je kunt er later niet op terugkomen.
Wanneer kies je voor beneficiair aanvaarden?
Iedere erfgenaam beslist voor zichzelf. Beneficiair aanvaarden is vooral verstandig als je niet zeker weet of er schulden zijn, bijvoorbeeld:
- je vader of moeder had leningen, een betalingsachterstand of een eigen bedrijf;
- er komen nog rekeningen, zoals een eigen bijdrage voor de zorg of een belastingaanslag;
- je hebt geen goed zicht op de administratie, bijvoorbeeld omdat je ouder ver weg woonde.
Is meteen duidelijk dat er meer bezit dan schuld is, dan kun je ook zuiver aanvaarden; de afwikkeling gaat dan sneller. Wie niets met de erfenis te maken wil hebben, kan verwerpen. Voor erfgenamen onder de 18 jaar geldt een vaste regel: zij kunnen alleen beneficiair aanvaarden of verwerpen. Kiest hun wettelijk vertegenwoordiger niet binnen drie maanden, dan geldt de erfenis als beneficiair aanvaard (artikel 4:193).
Wat kost beneficiair aanvaarden?
Voor de verklaring bij de rechtbank betaal je griffierecht. Notaris.nl noemt op dezelfde pagina twee verschillende bedragen; kijk daarom bij de Rechtspraak wat het tarief nu is. Wie samen beneficiair aanvaardt, betaalt griffierecht per aanvraag en niet per persoon. Met een laag inkomen hoef je misschien geen griffierecht te betalen; dan heb je een inkomensverklaring van de Raad voor Rechtsbijstand nodig.
Regels uit de wet
- Waar leg je de keuze vast
Met een verklaring bij de griffie van de rechtbank van het laatste woonadres van de overledene
De verklaring wordt ingeschreven in het boedelregister.
Bron: Burgerlijk Wetboek, artikel 4:191 · gecontroleerd op
- Terugdraaien
Niet mogelijk: een gemaakte keuze is onherroepelijk
Bron: Burgerlijk Wetboek, artikel 4:190 lid 4 · gecontroleerd op
- Gevolg
De hele nalatenschap wordt afgewikkeld volgens de vereffeningsprocedure
Ook als maar één erfgenaam beneficiair aanvaardt.
Bron: Notaris.nl · gecontroleerd op
Hoe aanvaard je een erfenis beneficiair?
- Neem niets mee en betaal nietsGedraag je niet als erfgenaam zolang je niet hebt gekozen. Neem geen waardevolle spullen mee naar huis en neem geen geld op van de rekening.
- Leg de verklaring afSchriftelijk bij de rechtbank, of met een volmacht via een notaris. Dan hoef je zelf niet naar de rechtbank. Je hebt geen advocaat nodig.
- Maak een boedelbeschrijvingEen lijst van alle bezittingen en schulden op de dag van het overlijden. De Rechtspraak heeft er een formulier voor.
- Volg de vereffeningSchulden worden betaald uit de erfenis, in een vaste volgorde. De Rechtspraak heeft een stappenplan; je kunt ook de notaris als vereffenaar laten benoemen.
- Verdeel wat overblijftIs alles betaald, dan verdelen de erfgenamen de rest. Blijft er niets over, dan betaal je het tekort niet zelf.
Hoe de keuze past in alles wat je na een overlijden regelt, lees je in na overlijden ouder: stappenplan en checklist. Voor bank en woning heb je daarna vaak een verklaring van erfrecht nodig.
Wat is het verschil tussen zuiver en beneficiair aanvaarden?
Bij zuiver aanvaarden krijg je je deel van de erfenis en ben je samen met de andere zuiver aanvaardende erfgenamen aansprakelijk voor de schulden, ook met je eigen geld. Bij beneficiair aanvaarden krijg je alleen wat overblijft na het betalen van de schulden. Zuiver aanvaarden kan ook per ongeluk: wie spullen van de overledene verkoopt of meeneemt, gedraagt zich als erfgenaam (artikel 4:192).
| Kenmerk | Beneficiair aanvaarden | Zuiver aanvaarden |
|---|---|---|
| Schulden | Beneficiair aanvaardenNiet uit eigen zak, mits de vereffening goed gaat. | Zuiver aanvaardenMee aansprakelijk, ook met eigen geld. |
| Hoe | Beneficiair aanvaardenVerklaring bij de rechtbank. | Zuiver aanvaardenVerklaring bij de rechtbank, of door je te gedragen als erfgenaam. |
| Afwikkeling | Beneficiair aanvaardenVereffeningsprocedure, meer werk. | Zuiver aanvaardenSneller en eenvoudiger. |
| Wanneer slim | Beneficiair aanvaardenAls er misschien schulden zijn. | Zuiver aanvaardenAls duidelijk is dat er meer bezit dan schuld is. |
Veelgestelde vragen
Wat betekent beneficiair aanvaarden van een erfenis?
Dat je de erfenis accepteert zonder met je eigen geld aansprakelijk te zijn voor de schulden. Je krijgt alleen wat overblijft nadat de schulden uit de erfenis zijn betaald.
Wat zijn de nadelen van beneficiair aanvaarden?
Het is meer werk en het kost wat extra: de erfenis moet volgens de vereffeningsprocedure worden afgewikkeld. Gaat dat niet goed, dan loop je de kans de schulden toch zelf te moeten betalen.
Kun je een beneficiaire aanvaarding terugdraaien?
Nee. Een keuze om te aanvaarden of te verwerpen is onherroepelijk.
Kun je met broers en zussen samen beneficiair aanvaarden?
Ja. Dat bespaart tijd en geld: het griffierecht betaal je per aanvraag en niet per persoon.
Moet je naar de rechtbank om beneficiair te aanvaarden?
Nee, het mag ook via een notaris met een volmacht. Dan legt de notaris de verklaring voor je af. Een advocaat is niet nodig.
Wat is zuiver aanvaarden door handelen?
Als je je gedraagt als erfgenaam, bijvoorbeeld door spullen van de overledene te verkopen of geld van zijn rekening te halen, kun je de erfenis per ongeluk zuiver aanvaarden. Dan ben je ook aansprakelijk voor de schulden.
Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.
Bronnen
- Notaris.nl (KNB) — Erfenis beneficiair aanvaarden — geraadpleegd op 16 november 2026
- Notaris.nl (KNB) — Erfenis aanvaarden of niet — geraadpleegd op 16 november 2026
- Burgerlijk Wetboek Boek 4 (erfrecht), onder meer artikelen 10, 13, 18, 28-30, 42, 63, 64, 85, 94, 97, 142-149, 188 en 190-193, geldend vanaf 1 juli 2025 — geraadpleegd op 16 november 2026
- Rechtspraak — Erfenis (aanvaarden, verwerpen, vereffening) — geraadpleegd op 16 november 2026
Laatst bijgewerkt:
Verder lezen
- Na overlijden ouder: stappenplan en checklist
Wat je eerst regelt en waarom je wacht met spullen.