Naar de inhoud

Begrip

Wat is een algemene voorziening (Wmo)?

Een algemene voorziening is een dienst of activiteit van de gemeente waar inwoners gebruik van kunnen maken zonder dat de gemeente eerst hun situatie onderzoekt. Denk aan een koffieochtend in het buurthuis, een beweegprogramma of welzijnswerk. Je ouder heeft er geen indicatie voor nodig. De gemeente bepaalt of er een bijdrage voor geldt.

In het kort

  • Wat het is: een aanbod van diensten of activiteiten dat vrij toegankelijk is, zonder onderzoek vooraf.
  • Voorbeelden: koffieochtenden, beweegprogramma's en muziek in een buurthuis, en ander welzijnswerk.
  • Kosten: de gemeente bepaalt per voorziening of er een bijdrage is en hoe hoog.
  • Geen besluit: er komt geen beschikking, dus ook geen bezwaar.
  • Eerst dit: de gemeente kijkt altijd eerst of een algemene voorziening genoeg is, vóór een maatwerkvoorziening.

Laatst bijgewerkt:

Op deze pagina
  1. Wat betekent algemene voorziening?
  2. Wanneer krijg je met een algemene voorziening te maken?
  3. Wat kost een algemene voorziening?
  4. Hoe maak je gebruik van een algemene voorziening?
  5. Verschil tussen een algemene voorziening en een maatwerkvoorziening
  6. Veelgestelde vragen

Wat betekent algemene voorziening?

De wet omschrijft een algemene voorziening als een aanbod van diensten of activiteiten dat toegankelijk is zonder voorafgaand onderzoek naar de behoeften, persoonskenmerken en mogelijkheden van de gebruikers. Het aanbod is gericht op maatschappelijke ondersteuning (Wmo 2015, artikel 1.1.1).

Bron van deze uitleg: Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikelen 1.1.1 (begrippen), 2.1.4 en 2.1.4a (bijdrage), 2.3.2 (onderzoek), 2.3.3 (spoed) en 2.3.5 (beslissing), geldend vanaf 1 juli 2026 (externe website), bekeken op 16 november 2026.

Regelhulp noemt het activiteiten waar iedereen naartoe kan. Als voorbeelden geeft het koffieochtenden en bewegingsprogramma's in een buurthuis, muziek en muzieklessen en andere vormen van welzijnswerk. Welke algemene voorzieningen er zijn, verschilt per gemeente.

Ook met een indicatie voor de Wet langdurige zorg kan je ouder er terecht. Volgens het Zorginstituut staan algemene voorzieningen open voor mensen met een Wlz-indicatie.

Wanneer krijg je met een algemene voorziening te maken?

Op twee momenten. Het eerste is als je vader of moeder meer contact of een vaste invulling van de dag zoekt en nog geen zorg nodig heeft. Dan kan je ouder zo aanschuiven, zonder aanvraag. Meer ideeën staan in eenzaamheid bij ouderen: wat te doen en maatjesprojecten voor ouderen.

Het tweede moment is bij een Wmo-aanvraag. De gemeente onderzoekt dan onder meer of je ouder met een algemene voorziening geholpen is. Pas als dat niet genoeg is, komt een maatwerkvoorziening in beeld. Het kan dus zijn dat de gemeente je ouder naar het buurthuis of een inloop verwijst in plaats van dagbesteding toe te kennen.

Wat kost een algemene voorziening?

Dat bepaalt de gemeente. In de wet staat dat de gemeente in een verordening kan regelen dat je een bijdrage betaalt voor een algemene voorziening, en hoe hoog die is.

Bijdrage voor algemene voorzieningen (2026)

Inloop en activiteiten

De gemeente bepaalt de bijdrage

Geen indicatie nodig. Vraag bij de gemeente welke mogelijkheden er zijn en wat het kost.

Bron: Regelhulp · gecontroleerd op

Vaste hulp voor langere tijd

Het vaste bedrag van € 21,80 per maand

Krijgt je ouder via een algemene voorziening voor langere tijd vaste hulp, bijvoorbeeld iemand die komt schoonmaken? Dan geldt hetzelfde vaste bedrag als voor een maatwerkvoorziening.

Bron: Rijksoverheid · gecontroleerd op

Zonder vaste hulpverlener

De gemeente mag een aparte bijdrage vragen

De gemeente kan vertellen welke voorzieningen onder het vaste bedrag vallen en welke niet.

Bron: Rijksoverheid · gecontroleerd op

Meer over het vaste bedrag lees je in eigen bijdrage Wmo bij het CAK.

Hoe maak je gebruik van een algemene voorziening?

  1. Zoek uit wat er in de gemeente isKijk op de website van de gemeente of bel het Wmo-loket. Per gemeente vind je het loket en het steunpunt mantelzorg in de vangnet-atlas.
  2. Ga langs of meld je aanEen indicatie of beschikking is niet nodig. Voor sommige activiteiten meld je je aan bij de organisatie zelf, bijvoorbeeld het buurthuis of de welzijnsorganisatie.
  3. Vraag naar de kostenDe gemeente of de organisatie weet of er een bijdrage geldt en hoe je die betaalt.
  4. Is het niet genoeg? Doe een meldingHeeft je ouder meer nodig, meld je dan bij de gemeente. Die onderzoekt de situatie en kan een maatwerkvoorziening toekennen. Zie Wmo indicatie aanvragen.

Verschil tussen een algemene voorziening en een maatwerkvoorziening

Het verschil zit in het onderzoek. Een algemene voorziening is er voor iedereen, zonder dat de gemeente naar de persoon kijkt. Een maatwerkvoorziening is afgestemd op één persoon en wordt toegekend met een beschikking. De twee staan naast elkaar in de tabel bij maatwerkvoorziening.

Er is ook een derde begrip dat erop lijkt: de algemeen gebruikelijke voorziening. Dat woord staat in de wet bij de beslissing over een maatwerkvoorziening: de gemeente geeft geen maatwerkvoorziening voor wat je ouder met een algemeen gebruikelijke voorziening kan oplossen. De wet legt dat woord niet verder uit. Vraag de gemeente wat ze eronder rekent.

Veelgestelde vragen

Wat zijn voorbeelden van algemene voorzieningen?

Koffieochtenden en beweegprogramma's in een buurthuis, muziek en muzieklessen en andere vormen van welzijnswerk. Het zijn activiteiten van de gemeente waar iedereen naartoe kan, zonder indicatie.

Heb je een indicatie nodig voor een algemene voorziening?

Nee. Een algemene voorziening is toegankelijk zonder onderzoek vooraf, dus zonder indicatie of beschikking. Er kan wel een eigen bijdrage worden gevraagd.

Moet je betalen voor een algemene voorziening?

Soms. De gemeente bepaalt of er een bijdrage is en hoe hoog. Krijgt je ouder via een algemene voorziening voor langere tijd vaste hulp, dan geldt in 2026 het vaste bedrag van € 21,80 per maand.

Kun je bezwaar maken tegen een algemene voorziening?

Niet tegen de voorziening zelf, want er is geen besluit. Vindt de gemeente dat een algemene voorziening genoeg is en wijst ze daarom een maatwerkvoorziening af, dan kun je tegen die afwijzing wel bezwaar maken.

Is huishoudelijke hulp een algemene voorziening?

Het kan allebei. De Rijksoverheid noemt iemand die komt schoonmaken als voorbeeld van een algemene voorziening met vaste hulp; bij andere gemeenten is hulp bij het huishouden een maatwerkvoorziening. Zie Wmo huishoudelijke hulp aanvragen.

Mag je met een Wlz-indicatie naar een algemene voorziening?

Ja. Volgens het Zorginstituut staan algemene voorzieningen uit de Wmo ook open voor mensen met een indicatie voor de Wet langdurige zorg, bijvoorbeeld voor ontspanning en sociale activiteiten.

Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.

Bronnen

  1. Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, artikelen 1.1.1 (begrippen), 2.1.4 en 2.1.4a (bijdrage), 2.3.2 (onderzoek), 2.3.3 (spoed) en 2.3.5 (beslissing), geldend vanaf 1 juli 2026 — geraadpleegd op 16 november 2026
  2. Regelhulp (ministerie van VWS) — Dagbesteding voor volwassenen — geraadpleegd op 16 november 2026
  3. Regelhulp (ministerie van VWS) — Wmo-ondersteuning aanvragen — geraadpleegd op 16 november 2026
  4. Rijksoverheid — Betaal ik een eigen bijdrage voor ondersteuning uit de Wmo? — geraadpleegd op 16 november 2026
  5. Zorginstituut Nederland — Begeleiding (Wlz) — geraadpleegd op 16 november 2026

Laatst bijgewerkt:

Verder lezen