Wet langdurige zorg (Wlz): wat is het en hoe werkt het?

Wat regelt de Wlz?

Nederland heeft drie wetten voor zorg en hulp aan ouderen. Welke wet geldt, hangt af van hoeveel zorg je ouder nodig heeft:

• Wmo (gemeente): hulp om thuis te blijven wonen, zoals huishoudelijke hulp, begeleiding of een scootmobiel. Lees het keukentafelgesprek voorbereiden.
• Zorgverzekeringswet (zorgverzekeraar): onder meer de huisarts, het ziekenhuis en wijkverpleging thuis. Lees thuiszorg aanvragen voor je ouder.
• Wlz (CIZ en zorgkantoor): voor wie blijvend 24 uur per dag zorg of toezicht in de buurt nodig heeft, thuis of in een instelling.

Volgens de Rijksoverheid kan Wlz-zorg onder meer bestaan uit wonen in een zorginstelling, persoonlijke verzorging en verpleging, behandeling, dagbesteding, vervoer naar dagbesteding en hulpmiddelen. Wie een Wlz-indicatie heeft, krijgt bijna alle zorg vanuit de Wlz.

Voor wie is de Wlz?

De wet (artikel 3.2.1 Wlz) noemt twee situaties. In beide gevallen gaat het om een blijvende behoefte, door een lichamelijke of psychogeriatrische aandoening (zoals dementie), een psychische stoornis of een beperking:

• je ouder heeft permanent toezicht nodig: de hele dag en nacht iemand die oplet en op tijd kan ingrijpen, om ernstig nadeel te voorkomen; of
• je ouder heeft 24 uur per dag zorg in de buurt nodig, omdat hij of zij niet zelf op het juiste moment hulp kan vragen, en door lichamelijke problemen of grote problemen met het eigen leven regelen steeds hulp nodig heeft.

Of dat zo is, beslist het CIZ. Twijfel je? Doe eerst de Wlz-check van het CIZ (externe website). Meer uitleg over de voorwaarden staat in Wlz-indicatie: wat is dat en wanneer heb je er recht op?.

Zo loopt het: van aanvraag tot zorg

1. 1Aanvraag bij het CIZJe ouder (of iemand die hij of zij machtigt) vraagt een indicatie aan. Het CIZ beslist binnen zes weken nadat de aanvraag compleet is. Stap voor stap: Wlz-indicatie aanvragen bij het CIZ.
2. 2Het indicatiebesluitIn de brief staat of je ouder recht heeft op Wlz-zorg, en met welk zorgprofiel. Wat de profielen betekenen, lees je in CIZ-indicatie en zorgprofielen VV4 tot VV9b.
3. 3Het zorgkantoor regelt de zorgHet CIZ geeft de indicatie door aan het zorgkantoor in de regio. Daar kies je hoe de zorg komt en bij welke aanbieder. Lees wat het zorgkantoor doet en welk zorgkantoor bij je ouder hoort.
4. 4Het CAK berekent de eigen bijdrageZodra de Wlz-zorg begint, betaalt je ouder een eigen bijdrage aan het CAK. Die hangt af van inkomen, vermogen en de manier waarop de zorg komt.

Vier manieren om Wlz-zorg te krijgen

Met een indicatie kan je ouder kiezen hoe de zorg geleverd wordt (artikel 3.3.1 Wlz):

• Wonen in een zorginstelling, zoals een verpleeghuis.
• Volledig pakket thuis (vpt): één zorgaanbieder levert alle Wlz-zorg thuis, ook de maaltijden.
• Modulair pakket thuis (mpt): losse onderdelen van de zorg thuis, van één of meer aanbieders.
• Persoonsgebonden budget (pgb): je ouder koopt de zorg zelf in. Een mpt en een pgb kunnen ook samen.

Zorg thuis kan alleen als dat verantwoord is. Het zorgkantoor beoordeelt dat samen met jullie. Welke woonvorm bij je ouder past, lees je in verzorgingshuis, verpleeghuis of kleinschalig wonen?.

Wat betaalt je ouder zelf?

Het CAK rekent met het inkomen en vermogen van twee jaar eerder. Voor 2026 gelden deze grenzen per maand (CAK-brochure 2026):

Wat dit per maand betekent voor elke woonvorm, lees je in kosten van een verzorgingshuis of verpleeghuis per maand. Hoe vermogen meetelt: maximale eigen bijdrage en vermogen. Wat wel en niet mag om minder te betalen: eigen bijdrage verpleeghuis verlagen. Een schatting maak je met de rekenhulp eigen bijdrage Wlz.

Als er geen plek is: wachten

Verpleeghuizen hebben vaak een wachtlijst. In de tussentijd krijgt je ouder meestal zorg thuis: overbruggingszorg. Hoeveel mensen er in jullie regio wachten, zie je in wachtlijst verpleeghuis per regio. Wat je in die tijd thuis kunt regelen, lees je in wachtlijst verpleeghuis: zo overbrug je de tijd thuis.

Veelgestelde vragen