Naar de inhoud

Gids

Gladheid en vallen in de winter: tips voor je ouder

In de winter kan het buiten glad zijn door ijzel, sneeuw of bevriezing. Voor ouderen heeft een val vaak grote gevolgen. Met niet hoeven gaan als het glad is, goede schoenen, genoeg licht in en om het huis en afspraken over contact verklein je de kans op een val. En je zorgt dat iemand het merkt als het toch misgaat.

Laatst bijgewerkt:

Op deze pagina
  1. Waarom vallen in de winter extra aandacht vraagt
  2. Let op de weerwaarschuwing van het KNMI
  3. Bij gladheid: zorg dat je ouder niet de deur uit hoeft
  4. Moet je ouder toch naar buiten?
  5. Binnen: het huis klaar voor de donkere maanden
  6. Zorg dat iemand het merkt als het misgaat
  7. Meer voor de koude maanden
  8. Veelgestelde vragen

Waarom vallen in de winter extra aandacht vraagt

Hoe ouder iemand is, hoe vaker hij of zij valt. In de winter komt daar buiten gladheid bij, en binnen is het vaker donker. Een paar cijfers van VeiligheidNL:

Vallen bij 65-plussers

65-plussers op de spoedeisende hulp na een val (2024)

119.000

Bron: VeiligheidNL, Feiten en cijfers valongevallen 65-plussers 2024 · gecontroleerd op

Deel van de 65-plussers dat jaarlijks valt

33%

Bij 75-plussers is dat 50%.

Bron: VeiligheidNL, Feiten en cijfers valongevallen 65-plussers 2024 · gecontroleerd op

Dat klinkt veel, maar je kunt er samen iets aan doen. Hieronder staat wat werkt, en wat je regelt voor het geval dat.

Let op de weerwaarschuwing van het KNMI

Het KNMI waarschuwt met kleuren (KNMI (externe website)). Bij gladheid betekent dat (KNMI (externe website)):

  • Code geel: kans op gevaarlijk weer. Wees voorzichtig: ijs is vaak slecht te zien.
  • Code oranje: grote kans op gevaarlijk weer. Stel je reis uit als het kan.
  • Code rood: weeralarm. Blijf binnen.

Met de KNMI-app kun je meldingen krijgen bij een waarschuwing. Het KNMI waarschuwt vanaf november 2026 gerichter: niet meer per provincie, maar voor kleinere gebieden. Zet de meldingen ook aan voor de woonplaats van je ouder, als die ergens anders woont dan jij.

Bij gladheid: zorg dat je ouder niet de deur uit hoeft

  1. Boodschappen vooraf in huisKomt er vorst of sneeuw aan? Zorg dan dat er een paar dagen eten en drinken in huis is. Of laat de boodschappen bezorgen. Vraag bij de gemeente of er een boodschappendienst is (Rijksoverheid (externe website)).
  2. Afspraken verzetten of vervoer regelenMoet je ouder naar de huisarts, de kapper of de markt? Verzet de afspraak, of zorg dat iemand rijdt. Voor wie slecht ter been is en niet met het openbaar vervoer kan, kan de gemeente vervoer regelen via de Wmo (Rijksoverheid (externe website)). Hoe dat gaat, lees je in het keukentafelgesprek.
  3. Vraag een buur om kleine klusjesHet pad voor de deur vegen of strooien, de container aan de straat zetten, de post halen. Het zijn juist deze korte stukjes buiten waar het glad kan zijn.

Moet je ouder toch naar buiten?

  • Stevige, platte schoenen met een goede zool. Volgens VeiligheidNL niet te glad, maar ook niet te stroef (VeiligheidNL (externe website)). Er zijn ook ijsspikes die je onder je schoenen trekt.
  • Een stok of rollator als lopen moeilijk gaat (Thuisarts (externe website)).
  • Leesbril of multifocale bril af tijdens het lopen. Thuisarts raadt dat aan; een aparte bril voor veraf werkt buiten beter.
  • Licht in en om het huis: een lamp bij de voordeur en op het pad helpt in de donkere maanden.
  • De telefoon mee, in een jaszak, niet in een tas.

Binnen: het huis klaar voor de donkere maanden

De meeste tips van Thuisarts (externe website) gelden het hele jaar, maar in de winter is het langer donker. Loop het huis samen na met de valpreventie-checklist.

  • Een lampje dat 's nachts aan blijft, bijvoorbeeld op de weg naar het toilet.
  • Losse kleedjes weg, snoeren vast langs de plint, niets op de trap.
  • Een antislipmat in de badkamer en antislip op gladde traptreden.
  • Natte schoenen en jassen bij de deur laten, zodat de vloer niet nat wordt.
  • Vraag de huisarts of de medicijnen de kans op vallen vergroten, zoals slaappillen of plaspillen.

Zorg dat iemand het merkt als het misgaat

Is je ouder gevallen en ernstig gewond, of gaat het niet goed? Bel 112. Gaat het wel, maar heeft je ouder pijn of is hij of zij onzeker? Bel de huisarts, of 's avonds en in het weekend de huisartsen-spoedpost (Thuisarts (externe website)).

Wie alleen woont, kan na een val niet altijd zelf hulp halen. Spreek daarom af wie er elke dag contact heeft, zeker op gladde dagen. Dat kan een buur zijn, familie of een telefooncirkel. Een vaste belafspraak kan ook. Weet wel: bij een belafspraak komt hulp pas na het volgende belmoment.

Valt je ouder vaak of loopt hij of zij onzeker? Dan past een personenalarm of valdetectie vaak beter: daarmee kan je ouder direct om hulp vragen. Wat het beste past, lees je in belservice of personenalarm.

Meer voor de koude maanden

Ben je met de feestdagen weg, of is je ouder dan alleen? Lees kerst en de feestdagen als je ouder alleen is. Zoek je een cadeau dat helpt in de winter, zoals goede pantoffels of een nachtlampje? Kijk bij cadeaus voor iemand van 80. En in de zomer: hittegolf en ouderen.

Veelgestelde vragen

Wat doe je bij code oranje voor gladheid?

Het KNMI adviseert bij code oranje om je reis uit te stellen als het kan. Voor een oudere ouder betekent dat: thuisblijven, boodschappen laten bezorgen of door iemand laten halen, en afspraken verzetten.

Welke schoenen zijn goed bij gladheid?

Stevige, platte schoenen die goed passen, met een zool die niet te glad en niet te stroef is. Er zijn ook ijsspikes die je onder je schoenen trekt. Laat je ouder ze eerst binnen of op een droge stoep proberen.

Hoe merk ik het als mijn moeder gevallen is?

Spreek af dat iemand elke dag contact heeft, op een vast moment. Met een personenalarm kan je moeder zelf direct om hulp vragen; sommige alarmen herkennen ook een val. Een belafspraak merkt het pas bij het volgende belmoment.

Mijn vader is bang om te vallen en gaat niet meer naar buiten. Wat kan ik doen?

Bespreek het met de huisarts. Een cursus valpreventie traint evenwicht en spierkracht; die vind je via VeiligheidNL of de gemeente. Samen een vast rondje lopen op een droge dag helpt ook om weer zeker te worden.

Checklijn is een betaalde dienst; deze informatie is gratis en onafhankelijk. Lees hoe we werken in ons redactiebeleid.

Bronnen

  1. KNMI — KNMI-waarschuwingen (code geel, oranje en rood) — geraadpleegd op 25 oktober 2026
  2. KNMI — Waarschuwingen: gladheid — geraadpleegd op 25 oktober 2026
  3. VeiligheidNL — Feiten en cijfers valongevallen 65-plussers 2024 (infographic, september 2025) — geraadpleegd op 25 oktober 2026
  4. VeiligheidNL — Folder 'Zo blijft u overeind en voorkomt u een val' — geraadpleegd op 25 oktober 2026
  5. Thuisarts.nl (NHG) — Ik wil ervoor zorgen dat ik minder snel val — geraadpleegd op 25 oktober 2026
  6. Thuisarts.nl (NHG) — Spoed: wie moet je bellen? — geraadpleegd op 25 oktober 2026
  7. Rijksoverheid — Welke hulp kan ik thuis krijgen van de gemeente vanuit de Wmo? — geraadpleegd op 25 oktober 2026

Laatst bijgewerkt:

Verder lezen